Þá kom strax í ljós að ekki var hægt að nota saumavélina, svo ég skutlaði henni í viðgerð (sem kostaði 11’000 krónur) og lærði á eina af saumavélum Rauða krossins.

Þegar saumavélin kom heim úr viðgerð (en það kostaði Dísel olíu að skutla henni og sækja) var hægt að nota hana að einhverju ráði en hún flækti þó oft. Hélt ég að æfingaleysi eða kunnáttuleysi mínu væri um að kenna.

Ári síðar fór ég aftur á námskeið hjá RK og í þetta sinn gat ég notað saumavélina mína – frekar spenntur að læra að nota þennan galdragrip enda lengi langað til að geta gert við buxur, skyrtuboli eða ábreiður.

Þetta þrennt, að geta framlengt endingu á einföldum buxum eða skyrtubolum getur skipt einhleypa karla miklu máli. Þá getur verið algjör himnasending ef hægt er að skipta um rennilás á úlpu en ég hef oft lent í því að hætta að nota úlpu vegna þess að plastrennilásar hafa takmarkaða endingu.

Ábreiður skemmast oft þar sem stórir hundar eru á heimilinu og því nauðsynlegt að geta gert við þær og ennfremur hrein snilld að geta búið til eigin koddaver (í yfir-yfir-stærð) utan um dýnur og annað handa hundum að liggja á, eða sauma ábreiður fyrir sætin í bílnum.

Ég gafst upp á síðara námskeiðinu því kennslan var frekar léleg og saumavélin var sífellt að flækja. Ég komst síðar að því, eftir því sem æfingin byggðist upp, að miklu skiptir hvernig tvinni er notaður en það á þó ekki að skipta öllu máli.

Þetta var ekki kennt heldur lærði ég það af samtölum við konur í félagsnetinu.

Ég hef gert við fernar buxur, tvenna skyrtuboli, eitt dýnu áklæði (hundadýna sem Sunna skemmdi) og gat gert eigin gardínur. Þannig séð má segja að Singer 22 vélin hafi borgað sig, því ég hef lært heilan helling. Þó gafst ég upp á henni fyrir nokkrum dögum.

Ég var búinn að safna í bing fjórum skyrtubolum og þrennum öðrum flíkum sem þurfti að laga. Þegar flíkurnar þrjár og einn bolurinn (u.þ.b. sjö stuttir saumar) voru komnir, gafst ég upp á að vélin var endalaust að flækja og slíta og hálfur annar tími liðinn.

Í sömu viku átti ég ferð um nytjamarkaðinn og sá þar Pfaff 97 vél – sem leit út eins og ónotuð – en hún kostaði aðeins 3’500 krónur. Ég ákvað að eyða rúmum þrem sígarettupökkum í eina notaða saumavél og kippti henni heim.

Á netinu fann ég handbók sem ég niðurhalaði og prentaði út, en ég hafði fundið slíkt um Singer vélina einnig og það getur borgað sig þegar kemur að „spólunni“ og öðrum hlutum að geta flett upp.

Í kvöld prófaði ég svo gripinn. Vogun vinnur, vogun tapar, það er hellingur sem ég þarf að laga t.d. tvenn sængurver sem rifnuðu í fyrra og voru neðst í viðgerðabúnkanum. Eftir tveggja tíma baráttu við vélina, sama sagan.

Fyrst braut hún nálina en það var mér sjálm að kenna því ég hafði sett snælduna rangt upp. Sem betur fer átti ég varanál (af hreinni tilviljun) og skipti um. Klukkutíma síðar var vélin búin að slíta þráðinn nokkra tugi skipta og flækja næstum jafn oft.

Stóra spurningin er; Það er hægt að fá ódýrar nýjar saumavélar á u.þ.b. 20’000 krónur eða þar um bil. Singer vélin kostaði tæplega þá upphæð, fyrir utan blóð svita og tár. Ég held að ég tími ekki að setja Pfaff vélina í viðgerð.

Því hvað ef þetta er bara minn klaufaskapur og óþolinmæði? Eða er það bara þannig með saumavélar, ef þær hafna í endurvinnslunni þá hefur einhver (hugsanlega vön saumakona) gefist upp á gripnum. Hvað ef þetta er bara spurning um tvinnann?

Ég hef oft (áður fyrr) séð konur sótbölva saumavélunum sínum og vera í ferlegu basli með þær. Ég hef heyrt frásögur þar sem aðrar höfðu verið við það að gefast upp þegar þær skiptu úr bómullartvinna yfir í pólýester.

Ég hreinlega veit ekki hvað er bezt í stöðunni.

Ekki þar fyrir, í dag kann ég margfalt meira en áður en ég keypti Singer vélina og námskeiðin voru tímasóun. Ég er því sem næst ákveðinn í að Pfaff vélin fari í gáminn á næstu dögum og að ég finni mér ódýran grip eins og fyrr var nefnt, en maður efast samt. Því þetta eru soddan galdrafræði.

Amma átti eina handsnúna Singer saumavél sem hún keypti fyrir krists burðu og saumaði allskonar á, jafnvel gallabuxur á fjandann sjálfan.

ún flækti aldrei og þau tvö skipti skipti sem ég man að hún bilaði var nóg að fjósamaðurinn opnaði hana og hrærði inn í hana með grófri töng.

Einhvern veginn er þetta allt saman voðalega flókið! Meðan ég man, ég á afmæli á morgun, nei, ég vil ekki saumavél í afmælisgjöf.

Ítarefni

• Kennsluefni frá Pfaff.is á Husquarna.
• Spjallþráður á Bland.is um saumavélar.

Ps. Miðað við stutta könnun á netinu, eftir að greinin var rituð, sýnist mér að rétt sé að athuga með viðgerð og yfirferð á Pfaff vélinni, ef það virki ekki að kíkja á nýja Husquarna.  Eins og fyrr segir, eftir nánari íhugun, þá borgaði Singer vélin sig en það var engu að síður rétt ákvörðun að farga henni.

Eftir að þessi grein var rituð bættist í reynslupokann sem varð tilefni annarrar greinar „Þegar saumavélin hrekkur í gírinn.“

Hún er sú að göfgi mannsandans sé myrkri hans meiri og að minn andartaks draumur í fljóti þess góða í mannsins sál sé þess virði að greiða því braut. Minn vilji og mín trú er að reisa með þeim sem deila þessari sýn þann lampa sem gerir manninn þess virði sem hann vonar að hann sé.

Öll heimsins auðæfi, markmið, meiningar, orðastagl og mælingar eru mér einskis virði, því þessi sýn er kompás og vilji sálar minnar nú, áður og verður; og er það minn sáttmáli við hinar heilögu nornir Urrði Verðandi Skuld að bogni ég á þessu skeiði, kem ég sterkari inn aftur, og okkur fjölgandi fer sem lampann reisa.

Í fyrsta lagi geta pennar af mínu tagi sjaldan gert sér vonir um mikla lesningu og sérstaklega ekki þegar blandað er saman jafn mörgum og ólíkum straumum og ég geri.

Enn síður þegar skoðanir eru jafn langt út fyrir rammann og mínar eiga það til að eigra.

Þá er alltaf vafasamt að gera sér vonir um að geta náð árangri með öðru tungumáli en því sem maður hugsar á, því jafnvel þó maður nái að hugsa á öðru máli þá er setningaskipan með tilhneigingu til að lenda á gráu svæði.

Til dæmis er algengt að Íslendingar sem vinna mikið með Ensku, hvort heldur ritun eða lestur, lendi í að brengla setningaskipan þegar þeir skrifa á móðurmáli og öfugt. Ég viðurkenni heilshugar að oft þegar ég skrifa á öðru hvoru tungumálinu missi ég sjónar á öllum áttum varðandi hvorrar tungu setningaskipan ég nota og sigli bara á sjálfstýringunni.

Svo gripið sé í hina tunguna „I just wing it.“

Fyrir ári síðan var enska síðan mín með 15% af lesningu miðað við þá Íslensku en í dag er komin í u.þ.b. 60% að meðaltali. Auk þess er mun hærri endurheimsókn en 25% íslenskra lesenda koma aftur – samkvæmt Google Analytics – en tæplega 40% útlenskra lesenda koma aftur á þá ensku.

Einnig er meiri tíma varið á þeirri ensku – eða tvær til þrjár flettingar að meðaltali en að meðaltali ein og hálf á þeirri íslensku og varið er 50% meiri tíma á þeirri ensku. Þá er athyglisvert að árið 2014 tvöfaldaðist umferð á báðum síðum en árið 2013 jókst umferð um tvo þriðju.

Þetta síðasta er mér auðvitað kærast því þegar maður ákveður að marka sér braut á einstigi orðsins tekur við löng og ströng braut lærdóms og reynslu. Rétt eins og með tónlistarmenn má segja að andagift sé tíundi hluti og ástundun níu tíundu og það tekur yfirleitt mörg ár að marka sér nafn og finna lesendahóp.

Stærsta ábendingin sem ég fékk á þessari braut var fyrir tveim árum að ég rakst á tilvitnun eftir Seth Godin, sem löngu er orðinn vel þekktur skríbent á sviði Vefskrifa, og Vefútgáfu, um notkun Vefsins. Tilvitnunin hljómar svo; blog is not created, it is built.

Fram að þeim tíma hafði ég aldrei litið á smágreinarnar mínar sem neitt meira en eitthvað sem mér lá á hjarta og braust út. Ég hafði þær til skiptis á ýmsum ónotuðum lénum sem nalgun.is átti og þá eftir hentugleikum því ég færði þær til eftir því sem lénin voru tekin í notkun og undir það síðasta á undirlénum á útgáfuvefnum mínum not.is.

Þegar ég sá fyrrgreinda tilvitnun ákvað ég að kaupa sérstök lén, annað fyrir Íslenskar greinar og hitt fyrir enskar. Sú ákvörðun er án vafa hluti þess að skrif mín eru í sókn, því Google er stór hluti þess að efni fær lesendur og þegar greinaskrif á Vefnum eru á flækingi milli léna eða á undirlénum lækkar vægi þeirra í leitarniðurstöðum.

Ég segi smásókn því skrifin mín eru ekki með stóran lesendahóp í hausatölu, en þó, séð frá hlaðinu heima er hver haus merkilegur í mínum augum.

Reglulega fæ ég ábendingar og athugasemdir frá fólki, bæði vorlendingum og útlendingum, og þær saman við það sem að framan er talið segir mér að halda áfram að tjá mig um þann heim sem ég meðtek (perception) og upplifi. Þetta er skemmtilegra þannig, því viðbrögð skapa óbeina samræðu og lesandinn eykur því á dýptina ef maður veit af honum.

Ég var sumsé, rétt áðan að skoða Google Analytics mælingar, sem nalgun.is er með á öllum sínum vefsíðum, og þessar hugrenningar runnu um hugskotið.

Þannig er ríkishugmyndin meitluð í vissan stein í vitund okkar og við tökum hana sem gefna. Taka skal þrjú skýr dæmi sem sýna þetta svart á hvítu.

a) Hinn almenni borgari tekur sjaldan eftir því hvort notað er orðið þegn eða borgari þegar umræðan snýst um hann sjálfan. Þeir sem hugleitt hafa merkingu orðsins þegn vita að það hugtak táknar manneskju sem tilheyrir valdi konungs og er þegn hans. Að sama skapi muna fáir að fram til 17. juní 1944 voru allir Íslendingar þegnar konungs.

b) Þegar rætt er um stjórnarskrá Íslands eða ríkisstjórn Íslands gerist önnur skynvilla og er hún þegar komin fram í þessari setningu. Því Ísland er eyja í Norður Atlantshafi og bæði stjórnarskráin og ríkisstjórnin eru annars vegar ríkisstjórn „Lýðveldisins Ísland“ og stjórnarskrá „Lýðveldisins Íslands.“

Ríkið er hugmynd sem hefur verið samþykkt af þjóðinni og er stjórnarskráin bæði þessi samningur og einnig siðferðissamningur þjóðarinnar við téða kerfishugmynd. Ef þjóðin missti trú á hugmyndina án þess að hún hyrfi þá væri kerfið farið að stjórna fólki sínu annað hvort með valdboði eða dávaldi; með öðrum orðum væri ríkið orðið valdakerfi eða valdstjórn.

c) Eitt sterkasta merkið um að fólk sér ekki muninn á ríkiskerfi sem á trúnað fólksins og ríkishugmynd sem ætti þennan trúnað er þjóðfáninn. Við erum öll alin upp við að trúa því og líta svo á að fáni „Íslenska Lýðveldisins“ sé jafnframt táknmynd eða þjóðfáni þjóðarinnar sjálfrar. Á sama tíma er þjóðfáninn sem fólk valdi sér á tíma frelsisbaráttunnar frá 1880 til 1918 öðruvísi fáni og fólk nefndi Hvítbláann.

Fáni er ævinlega tákmynd þess ríkiskerfis sem annað hvort á landið og þjóðina eða ríkir yfir því með valdi.

Ef fólk þyrfti í dag að kjósa sér nýjan þjóðfána þá myndi ríkisfáni Lýðveldisins njóta yfirburðasigurs og öll umræða um nýjan eða öðruvísi fána yrði púuð niður af þeirri ástæðu einni að fólk trúir að fáninn tákni þjóðina þegar hið rétta er að hann táknar Lýðveldið og það hvernig sannfæring fólks um að sú hugmynd ein komi til greina tröllríður hinum skapandi hugsunarhætti þegnanna.

Skapandi hugsun getur því aðeins fæðst að fólk skilji að hugmyndin sem það velur að trúa eða velur að akta eftir gæti verið röng og að til sé önnur sem hugsanlega sé jafngild. Skilningur á þessu er forsenda þess að í landinu fæðist Lýðræðissamtal og að umræðan sem áður var minnst á breytist í samræðu.

Við öll vitum vel að við veljum oft það sem okkur líkar þó það sé rangt. Þú veist vel að gosdrykkir og nammi er ekki hollt fyrir þig en stundum viltu smá smakk af öðruhvoru hvað svo sem skynsemin segir, en þú veist að þú getur bæði fengið þér tært vatn og epli; þú veist líka að til eru fleiri hugmyndir að snakki.

Þjóðveldið sem hefur hægt og sígandi unnið hjört fáeinna og fjölgandi Íslendinga er byggt á þessari rökræðu. Að þó þú hlýðir valdboði hins spillta Lýðveldis þá getur þú í hjarta þínu og samræðu verið kominn með trúna yfir á annað kerfi, sem þú ert að smíða með öðru fólki.

Fyrir fáeinum dögum var haldið janúarþing í héraðsþingi Suðurlands, Vesturlands og Reykjaness. Þjóðveldið er enn of fámennt til að halda þessi þrjú þing aðskilin. Stjórnarskráin var rædd svo og ástæðurnar fyrir að þingmenn væru til komnir. Farið var yfir stöðuna frá októberþingi og var almenn ánægja með þær framfarir sem verið hafa.

Tökum eftir að engum áróðri eða markaðssetningu hefur verið viðhaldið um Þjóðveldið, hvorki á netinu né annars staðar, utan þær greinar sem ég hef klastrað saman.

Þó fjölgar Þjóðveldisfólki og ein sterkasta ástæðan er stjórnarskráin. Við erum öll einhuga um hana, við höfum öll kynnt okkur hana og við vitum öll að henni verður breytt með Beinu Lýðræði, en þó liggur ekkert á því.

Það er sérstök tilfinning að þessi hugsjón sem fæddist sem innlegg í umræðuna hefur fangað hjörtu annars fólks, svo mjög að höfundurinn flýtur með hinum en ekki öfugt. Ekki síst því þráin sem lá að baki fæðingu þessarar djúpu hugsjónar var sú að egóismi og persónudýrkun væri úrelt fyrirbæri í stjórnmálum og að framtíðin á upplýstri tækniöld hljóti að vera möguleiki allra til beinnrar þáttöku.

Þessi hugsjón fæddist fyrst há Þorsteini Ingólfssyni fyrir sléttum 1.100 árum og varð að fyrsta Þjóðveldi sögunnar þar sem fólk gat valið sér þingmenn með beinu lýðræði og tekið beinan þátt í ákvörðunum á héraðsþingum. Hugsjónin hefur aldrei dáið, svo sem raun ber vitni bæði í Þjóðarsálinni og vel að merkja; hún á heilu hillurnar í bókasöfnum.

Sniðgengi var regla í hinu forna Þjóðveldi og var útfært þannig að héraðsfólk gat sagt sig úr lögum og í lög á milli héraða og þannig fært vald sitt – skattpyngjuna – á milli þeirra sem stóðu sig við stjórnvölinn. Okkar var fyrsta þjóðin sem valdi trúfrelsi og trúarlegt umburðarlyndi með þjóðaratkvæði eftir þess tíma hugsunarhætti og fólk barðist gegn falli þessa ríkis þegar Sturlungar, fjármagnaðir af Evrópsku fé, sóttust efitr að leggja það niður.

Að taka þátt í að ein göfugasta og hreinlyndasta hugsjón sem mannkynið hefur átt er að endurfæðast, hreyfir við mínu smáa kaldlynda.

Eins og allir vita  hafa ernir verið hundeltir í gegnum aldirnar því þeir bæði taka lömb en geta einnig náð ungabörnum.

Eins og með öll stóru rándýrin þá lifa þau erfiðu lífi og eiga þvi erfiðara uppdráttar sem þau lifa meir utan hjarðarinnar.

Þetta hefur maðurinn vitað í tvöhundruðþúsund ár og því snýst líf okkar um að styrkja samfélag. Samfélag arna hefur meira og minna staðið í stað undanfarna öld eða síðan þeir voru friðaðir.

Þá höfðu bændur á þúsund árum þjarmað óþyrmilega að þeim enda kepptu þeir um sama ætið, og hitt. En tímarnir breyttust með tækninni og það er ekki eins sárt fyrir okkur þó örn taki eitt og eitt lamb, svo við getum friðað hinn tignarlega varg.

Er það vel, enda fuglinn fagur og langt frá því að valda okkur tjóni. Það er að segja samfélaginu.

Þó stöku bóndi upplifi skaða þá er það ævinlega bætanlegt tjón, svo við friðum fuglinn. Þá er fylgst vandlega með varpstöðum og pörum svo í dag vitum við hversu erfitt það er fyrir arnarpar að koma ungum á legg.

Þetta er einnig lýsing á vanda mannsins í dag. Við erum orðin svo háð samfélaginu að við sjáum ekki lengur út fyrir það þó við dáumst að þeim sem þora því. Líttu til að mynda á vinsælustu bíómyndirnar. Þær snúast allar um að samfélagið sé heilalaust dauðyfli sem sé kúgað af einum eða tveim bófum en að einn eða tveir hreinlyndir utangarðsmenn bjarga málum.

Hið dulda við allar þessar myndir er að fjöldinn þarf öryggi hinnar rólyndu samfélagsheildar sem aldrei fari út fyrir rammann. Að utangarðsmaðurinn geti komið og bjargað hinum dáleidda almenningi og fær að launum eina sæta hálfgyðju til að knúsa í lokin.

Allar þessar myndir segja þér að sitja um kyrrt og bíða hetjunnar.

Lítum síðan á raunveruleikann: Hver einasta hetja sem djörf stígur fram fyrir ramma heildarinnar, reiðubúin að afdáleiða hana, er skrýtinn asnakjálki sem ýtt er til hliðar í samfélaginu. Enda ekki þörf á honum að bjarga málum?

Hin fyrri veruleiki sem hér er lýst, er mýta sem þú sérð nær daglega á skjánum en heldur að sé einföld afþreying. Svo er þó alls ekki því þeir sem hafa sérhæft sig í að framleiða skemmtiefni með dulinni táknfræði og mýtum vita hvernig þær virka á dulvitund sálarlífs til að halda skelkuðum lýð hlekkjuðum við sjónvarpsfjarstýringar og ótta við að rugga bátnum.

Það er ástæða fyrir að ekki hver sem er getur framleitt og komið á framfæri óvenjulegu sjónvarpsefni. Bara að fá leyfi til útsendinga krefst þess að þú tilheyrir stablismentinu. Auk þess er uppeldi hugsunar okkar fatsmótað. Allir vita hve erfitt er að vera hetjan og öll dulspeki trúarbragðanna hefur sannfært þig um að þú sért of lítilisigld mannvera til að hafa vægi.

Nær öll trúarbragðamýta – þeirra trúarbragða sem fá fjármuni en ekki hinna – kennir þér að láta utangarðshetjuna bera ábyrgð á örlögum þínum. Hvort heldurðu að sé rökréttara að Jesú hafi dáið fyrir synd þína eða verið drepinn fyrir að kenna þér að axla á henni ábyrgð og vera frjáls?

Svo þegar einhver stígur fram og sýnir þér að hægt er að lifa andlega sjálfstæðu, og gleðiríku, lífi utan við ramma hins sjálfsagða kemur hinn veruleikinn til skjalanna. Veruleiki hjarðdýrsins sem er okkar daglega veröld: Sem minnir þig á að hvítir hrafnar eiga ekki erindi inn í hjörðina. Þannig hefur peníngur hjarðdáleiðslunnar tvær skemmtilegar hliðar.

Er til einhver lausn við þessu? Er hægt að sýna fólki fram á að því er haldið í heljargreipum sjálfsréttlætingar, kvíða og afstöðuleysis? Er hægt að sýna fólki fram á að það þarf ekki ofurvald fjármálaklíkunnar? Að spunamaskína efnahagsklíkunnar stjórnar hugarheimum fjöldans?

Það eru í dag þúsundir fólks sem lifa gleðiríku lífi utan við ramma hins viðurkennda, en þú sérð ekkert um það í meginfjölmiðlum. Myndi það breyta nokkru ef hægt væri? Því saga mannkynsins sýnir okkur skýrt að hugarfarsbreyting, þó ekki sé nema agnarögn, tekur aldir.

Það tók okkur til að mynda eittþúsundogníuhundruð ár að fatta hvað Kristur átti við varðandi kærleikann og leggja þrælahald af.

Hugarbreytingar taka tíma, og reyndar er það gott. Því náttúran fann huga okkar upp og af ástæðu. Rétt eins og þróunarkenning Darwins hefur sýnt okkur þá sækir lífveran í að nota það sem virkar, en um leið sýnir hún okkur að utangarðsmaður breyttrar hugsunar er stökkbreyting sem er vegvísir farsælllar breytingar.

Einnig erum við áminnt um það í skólum og á starfsmannanámskeiðum að við eigum að leitast við að hugsa út fyrir rammann svo lengi sem það ögrar ekki viðurkenndum viðmiðunum. Sama hringavitleysa aftur? Tvær hliðar á sama peningi og áður er lýst?

Gunnar Dal var dáður alþýðuheimspekingur og skáld. Margt í því sem hann skrifaði benti á það sama og hér er lýst, nema mitt mál er oft of torskilið til að sýna þetta vel. Enda voga ég mér ekki að bera mig saman við Gunnar. Þar að auki gaf hann hugsun minni of mikið til að ég vogi mér annað en að telja mig minni mann, enda bækur hans í öndvegi á mínum hillum.

Ég nefni Gunnar hér vegna hliðanna tveggja á sama peningnum og áður er lýst.

Þar sem ég tel að hugarsalir hins sammannlega í okkar nútímalegu menningarvitund sé stundum eins og hvolpur að elta skottið á sér. Annars vegar haldið föngnum af mýtum sem hinn almenni maður sér ekki í gegnum og hins vegar haldið föngnum af sjálfbyrgingslegum skoðunum sem eiga oft meira skylt við hin heilögu viðhorf hinnar einu sönnu trúar á tímum þeim sem hún var gild.

Kannski er hún gild enn og á margan hátt er þetta skýrt í einni bók Gunnars, Öld fíflsins.

Með öðrum orðum getur þú aðeins verið frjáls, eins og fuglinn, að þú takir þá áhættu sem örninn táknar: Að fljúga hærra en hinir, sjá lengra en hinir, og taka sénsinn með einstökum viðhorfum þínum sem þó gætu gert þig að utangarðskonu.

Allt þetta er ástæðan fyrir skrifum mínum um Endurreist Þjóðveldi. Að samfélag okkar er aðeins sterkt ef það viðurkennir frelsi einstaklings og jafnframt samábyrgð þeirra allra. Þannig virkar samræða lýðræðis sem hérlendis var virk í fjórar aldir.

Samræða lýðræðis táknar að fjöldinn kemur saman eins oft og því er við komið. Þar séu sem flestar skoðanir ræddar á smáum þingum en smæð þeirra tryggi að fleiri raddir heyrist. Svo sé kosið um niðurstöðu sem allir hljóta að sameinast systurlega um, en samræðan heldur þó áfram á næsta þingi, eða þarnæsta, þar til fjöldinn ákveður með sameiginlegri meirihlutakosningu hvort skipta þurfi um skoðun.

Ekki umræða heldur samræða. Ekki deilur heldur leiðir til sátta og samfélags.

Ekki dáleiðsla heldur frjáls hugur. Munum að við höfðum slíkt samfélag í fjórar aldir og minning þess er sterk í menningu okkar. Munum einnig að þeir sem skópu það samfélag smíðuðu hugsanir og hugmyndir sem ekki hafa átt sinn líka í mannkynssögunni fyrr né síðar.

Með öðrum orðum; Nýtt Ísland fæðist heima í stofu, hjá þér, og endurspeglar þig og þína. Ekki bíða þess að Orðadindlar stjórnmálanna axli ábyrgð á því samfélagi sem þú vilt búa í, heldur smíðaðu það sjálf. Þannig verður land samræðu, andlegrar sköpunar, samtakamáttar og sanngirnis aftur að veruleika, fyrir okkar eigin ábyrgð.

e.s. Þessi grein var fyrst rituð á blog.is eftir lestur fréttar á mbl.is um erni á landinu.

Þeir völdu árlega fulltrúa héraðsþings til að ríða til Alþingis og móta landslög. Hinn vinnandi maður var sá sem stóð þær raunir sem á hann stóðu. Tungu sína hafði hann í heiðri, forfeður sína og ættir. Hann mat sjálfan sig einskis, en málstaðinn alls, þegar tekist var á.

Gunnar leit til hlíðar og neitaði að fara, þó á honum stæðu spjótin. Hann vissi hver hann var, fyrir hvað hann stóð, og mótaði sitt líf, og framtíð þessa lands, með vilja, festu og heiður að vopnum. Vel má vera að hann hafi tapað, enda veginn, en manstu hvað þeir heita sem vógu hann eða manstu hver hann var? Hvers virði er þinn heiður?

Hversu margir gáfust upp og flýðu land í kreppunni miðri? Margir sem hæst rífa kjaft í bloggheimum búa erlendis. Saknarðu þeirra sem flýðu af hólmi, meðan við hin endurbyggjum landið okkar?

Sumir vilja núna græða undir hatti Evrópu því þar sé allt svo gott.

Manstu fyrir stuttu síðan árum þegar lá við stríði við Rússa vegna eldflaugavarna í Evrópu? Einnig þegar Rússar tefldu refskák í Georgíu. Núna liggur á að óttast stríð vegna Úrkaínu. Manstu eftir stríðinu á Balkanskaga fyrir fimmtán árum, sem kostaði lífið marga tugi þúsunda fólks. Veistu hve margar styrjaldir voru háðar í Evrópu á síðustu 200 árum?

Á Íslandi hefur ríkt friður og ró, menn yrkja ljóð, byggja sín ból, og rita bókmenntir. Þeir senda unga fólkið til mennta út í heim. Menntun er okkar auður og hvernig við nýtum menntun okkar: Þau gildi sem þjóðin stendur á traustum fótum

Ég ætla að vera frjáls íslendingur í frjálsu landi, og græða á hinum klikkaða heimi þarna úti, og heiðra þannig víkingana sem sigldu hingað út, en skruppu reglulega út í heim að græða.

Við trúðum einu sinni á álfa en núna á vísitölur. Spurning hvort var okkur meira til heilla. Allt er hugmyndum háð.

Þegar hinum almenna manni er gefinn kostur á að bera ábyrgð og sýna hvað í honum býr mun hann standa sig jafn vel og fræðingar og sem best hugsandi menn (eða betur því hann á skýrari hagsmuna að gæta). Fræðingar eiga það enn til að pissa upp í vindinn. Gleymum ekki að menntun hins almenna stúdents er á pari við marga menntuðustu menn liðinna alda.

Hugsun stjórnkerfis okkar eru sniðið að liðnum tímum. Tæknigeta, hraði og menntun nútímans er slík að við getum umbreytt aðstæðum okkar og tekið risastór skref áfram á mettíma.

Síðustu ár hefur efni af þessu tagi – eða sjálfshvatningar og sjálfsþróunar efni – verið afar vinsælt á Íslandi. Segja má að við séum fimm til sjö áratugum á eftir Bandaríkjunum hvað þetta varðar, og Evrópa er þar mitt á milli okkar og þeirra.

Tökum til gamans fleiri titla af samskonar efni:

• The 21 Irrefutable Laws of Leadership
• Awaken the Giant Within: How to Take Immediate Control of Your Mental, Emotional, Physical and Financial Destiny!
• The One Minute Manager
• Magic Of Thinking Big
• Think and Grow Rich
• The Success Principles(TM): How to Get from Where You Are to Where You Want to Be
• The Power Of Positive Thinking
• How to win friends and influence people
• The Secret
• Men are from Mars and Women from Venus
• Emotional Intelligence
• Þú ert það sem þú hugsar
• … listinn er í raun ótæmandi

Þá er ekki vinsæl eftirfarandi spurning „hvers vegna er svona efni vinsælt?“ Enda liggur í augum uppi að allir vilja skara framúr eða ná árangri. Að ræða það eitthvað frekar er bara leiðinlegt.

Sjálfur hef ég lesið eitthvað af þessum bókum – eða hlustað á hljóðbókar útgáfu þeirra – eða þær sem ég nennti að lesa. Allar bækur af þessu tagi eru löng og þurr lesning og ef maður tileinkar sér ekki efni þeirra fljótt og vel verða þær leiðinlegar. Þannig enda margar þeirra á því að segja þér hvers vegna þú sért ekki að slá í gegn og allt of mikið af smáatriðum sem er langsótt að muna og tileinka sér til árangurs.

Vinsældir þessa efnis heldur þó áfram og mikið af fólki slær í kringum sig frösum úr efni af þessu tagi og bylgjan heldur áfram. Undanfarin ár hefur sífellt sótt í sig veðrið svonefnd Markþjálfun sem gengur mest út á að sérkennslu frá aðila sem hefur lesið aragrúa sjálfshvatningarbóka, sótt óteljandi fyrirlestra, skyggnt í glærur, tekið glósur – jafnvel tileinkað sér – og lært Markþjálfun.

Fyrir rúmum tíu árum var mjög vinsælt að velta sér upp úr tímastjórnun, sem þá var heitust. Ég lofa þér að eftir tíu ár verður eitthvað annað í tísku. Ég lærði tímastjórnun á sínum tíma og hef nýtt mér hana á mörgum sviðum s.s. kennslu, bókaskrif, forritun, útgáfustjórnun tímarits og jafnvel í einkalífi. Einnig fékk ég að kenna tímastjórnun í fáein skipti árin 2000 til 2002.

Þú veist að þú kannt tímastjórnun þegar þú hefur náð jafn langt og Madonna. Eiginmaður hennar fyrrverandi lýsti því eitt sinn yfir að hann hefði bara fengið kynlíf klukkan 17:00 á fimmtudögum, og það frekar tæknilegt og innihaldslítið.

Nú veit ég ekki hvort framangreind fullyrðing um einkalíf Madonnu er rétt, en hún hefur feykdjúpt innihald:

• Veistu hversu mikil streyta ríkir á toppnum?
• Veistu hversu erfitt er að hafa innihaldsríka dýpt í lífi sínu þegar þú lifir eftir klukkunni?
• Veistu hvers virði það er á dánarbeði að geta reytt af sér lista yfir allt sem þú hefur áorkað, en vita ekki hvort þú lifðir lífinu?
• Hefurðu prófað að lifa eftir fjórum mánuðum í dagatalinu, í stað tólf?
• Hefurðu upplifað djúpa kyrrð í þínu lífi, og samt komið markmiðum þínum í framkvæmd?
• Eru draumar þínir að rætast? Veistu hverjir þeir eru? Þekkirðu muninn á táldraumum og sáldraumum?

Þegar ég nýtti mér tímastjórnun á sínum tíma var það út frá tvenns konar nálgun. Í fyrstu hafði ég lært hana af nauðsyn þegar ég stýrði tímarits útgáfu árin ’93 til ’97. Síðar sló í gegn bókin „30 ÁHRIFARÍK ráð sem bæta tímastjórnun og margfalda árangur“ sem út kom árið 1995. Um 2000 var hún mjög víðlesin og nýtt enda stútfull af hagnýtum ráðum.

Samlegðaráhrif þessara tveggja þátta í mínum reynsluheimi voru þó mun einfaldari en allur framangreindur bingur. Eins og allt sem kemur að „Ferli hins jákvæða vilja“ þá er sú nálgun bæði einföld og kraftmikil:

• Gerðu tvenns konar markmiðalista, og lestu hann vikulega: Langtíma markmið og skammtímamarkmið/tossalisti.
• Gerðu þriðja listann yfir langtíma markmið sem þú hefur strokað út eða náð, og lestu hann ársfjórðungslega.
• Taktu þér hálfa til heila klukkustund hvern dag til að upplifa kyrrð og hafðu glósubók við höndina.
• Lærðu að gera hugarkort í stílabók.

Ef þú vilt læra að skara fram úr þá skiptir engu hvaða bækur þú lest eða hvaða námskeið þú ferð á. Það skiptir heldur engu máli hvað þú nærð miklum árangri í augum annarra ef einkalíf þitt er ófullnægt.

Einkalíf þitt nær aldrei fullnægju ef þú veist ekki hvað býr í djúpum sálar þinnar og þú færð aldrei að vita hvað þar er nema þú náir tangarhaldi á kyrrðinni. Síðustu tvö skrefin í framangreindum lista er einmitt aðferðin til þess.

Þá er tilgangslaust að vinna að markmiðum ef þú sérð ekki smáu skrefin sem skila þér þangað. Því er marklaust að gera markmiðaskrá og yfirvinna hindranir eða styrkja fókus þinn í baráttu við lífið ef þú lítur ekki reglulega yfir farinn veg. Það er einfalda og áhrifaríka leiðin til að sjá sjálfan sig styrkjast.

Fyrsta skrefið er auðvitað augljóst: Þú veist ekki hvert þú stefnir ef þú hefur engin markmið, en mundu umfram allt: Það má vera markmið að hafa ekkert markmið. Frummenn mannkynssögunnar voru ekki óhamingjusamt fólk, lifandi í frumskógum og á sléttum úti alls óvitandi um önnur markmið en að sjá ættflokknum fyrir mat, húsaskjóli og sögum eða ljóðum.

Þó að þú búir í samtíma sem hefur selt þér hugmyndir um skilvirkni, árangur, og eitthvað háleytt sem enginn veit hvers virði er, þá ertu umfram allt andleg vera, hugsandi vera, og til hvers er framúrskarandi líf ef þú veist ekki hvers líf það er?

Að lokum vil ég koma á framfæri einni málsgrein sem í mínum huga segir allt framangreint: Allir bestu listamenn sögunnar voru letihauguar sem eyddu þriðjungi ævinnar í dróma, en létu ekkert stöðva sig þegar þeir vissu hvað þeir vildu.

Því sá sem hefur trú á sjálfan sig, veit hvert hann stefnir og lærir að koma sér þangað. Sá sem hefur keypt þann áróður samfélagsins sem sannfærir hann um að efast um sjálfan sig og sýna innri mystík, hann þarf að lesa margar bækur.

Svo liðu fjögur ár og ég lærði margt, bæði um mig og aðra. Eitt af því fyrsta sem ég rakst á var að fólk heyrir ekki það sem sagt er við það. Ótrúlegt ekki satt?

Þegar einhver segir eitthvað við þig, þá heyrir þú orðin, en ekki merkingu þeirra. Því orðin, og setningarnar, sem berast þér skiljast með síum. Þú skilur merkingu orða í samhengi við orð sem þú hefur áður heyrt.

Þegar þú heyrir setningu á borð við “förum í bíó” þá heyrðirðu það í samhengi við þær aðstæður sem þú varst í þegar þú heyrðir það fyrst, eða við aðrar eftirminnilegar aðstæður. Þannig upplifir þú setninguna í samhengi við sömu tilfinningar og þá voru!

Ef setningin “förum í bíó” vekur tilfinningaleg viðbrögð sem þú hefur ekki unnið úr, og þar með skilið til fulls, þá stendur sú setning upp úr eftirfarandi klausu:

“Þar sem við erum svo góð saman, og gengur vel að ræða um heima og geyma, hvernig væri þá að víkka út hringinn okkar? Förum í bíó, og sjáum eitthvað nýtt, eitthvað sem kannski færir okkur nær hvort öðru.”

Hætta er á því, ef “förum í bíó” vekur sterk tilfinningaviðbrögð – til góðs eða vonds – að þú heyrir ekki hinar: “svo góð saman”, “hringinn okkar”, “eitthvað nýtt” eða “nær hvort öðru”. Manneskjan sem vakti samræðuna gæti lent í því að fá hjá þér dræm viðbrögð eða misskilin, og ástæðan sjálf farið fyrir ofan garð og neðan.

Dæmið hér er dálítið klént og mjög víðtækt. Ég sjálfur hef lært merkingarfræði og nota orð mín mjög hnitmiðað. Ítrekað hef ég lent í, og jafnvel hjá sálfræðingnum (sem er sérhæfður í merkingarfræði sálartjáninga) að merking skilst sjaldnast til fulls og innihaldsríkar samræður eru sjaldgæfar.

Ef eitthvað er þá hef ég lært að viðmælandi sem samsinnir helmingi orða minna, en gefur ekki til baka áhugaverð svör, hefur aðeins skilið þriðjung þess sem ég sagði. Jafnvel meðal lögfræðinga – sem eru sérhæfðir málafærslumenn í merkingarfræði og rökum – er best að segja minna, og fylgjast með hvað skilið sé.

Hvað myndir þú gera ef þú værir eina veran meðal Sjimpansa? Myndirðu ræða við þá um Guðfræðilegan skilning á heilagri þrenningu í afstöðu gegn Sóraster? Eitthvað sem allir kristnir menn lærðu fyrir fermingu.

… Árið 1940 kom innrás Þjóðverja í Frakkland, Belgíu og Holland. Þeir sigruðu þessi lönd á innan við mánuði og hernumdu þau. Rúmu ári síðar höfðu þeir lagt undir sig Balkanskagann og Grikkland, voru meðan í stórsókn í Norður Afríku. Þeir ógnuðu Bretlandi með kafbátahernaði og loftárásum meðan þeir réðust inn í Rússland og mölvuðu hervél Rússa. Í ársok 1942 réðu þeir yfir Evrópu og höfðu sigrað allar stríðsvélar sem stóðu gegn þeim. Vélar sem voru í tölum taldar fjórfald stærri og öflugri en þeirra.

Það tók tæp fjögur ár að reka þá heim aftur og miklar fórnir. Bandamenn voru í raun sigraðir en þeir neituðu að gefast upp! Hver orrustan á fætur annarri var töpuð og hvert landið á fætur öðru var hertekið. Þjóðverjar réðu allri Evrópu og höfðu sýnt í verki að þeir áttu öflugustu hervél heimsins um miðja 20stu öldina. Bandamenn neituðu að viðurkenna að stríðið væri búið.

Einn leiðtogi Bandamanna endurtók allan tímann „við höfum tapað orrustu en ekki tapað stríðinu“. Með gríðar átaki var morðóð stríðsvél Nasista eyðilögð – með viljann að vopni.

Þetta er Ferlið í hnotskurn. Þú hættir að setja þér markmið sem þú gefst upp á. Mér hefur mistekist í 25 ár að verða grannur. Siðan ég setti það í Ferli kemur þessi hugsun ekki upp nema örsjaldan. Hún gægist upp stöku sinnum en hún stjórnar ekki vitund minni um sjálfan mig. Ég næ alltaf tökum á henni.

Nýlega horfði ég á skemmtilegan sjónvarpsþátt og borðaði yfir mig á meðan (sem er gamalt mynstur). Þegar ég stóð upp fann ég hvað ég var saddur og í stað þess að lítillækka sjálfan mig með  gömlum hugarskrípum: „Þú borðar alltaf yfir þig“ eða „þú ræður ekki við sjálfan þig“ eða „þú hefur enga stjórn á þér varðandi mat“, sagði ég við sjálfan mig: „Ok, mér mistókst í dag, en það er ekki víst að mér mistakist á morgun“ því að megrunarferlinu er ekki lokið. …

Síðan þessi hugsun náði tökum á mér hef ég stöðugt verið að léttast. Ekki mikið, ekki í stökkum, heldur jafnt og þétt. Ég hef enn aukakíló og er þéttur á velli en  mér líður vel með það. Því mér líður vel með sjálfan mig, og ég veit að ég sigra að lokum.

Lögmál aðlöðunar:

• Ef þú hugsar mikið um að þú hefur skort – þá laðarðu að þér skort.
• Ef þú hugsar mikið um að „þig vanti fé“ – þá laðarðu að þér „vöntun á fé“.
• Ef þú hugsar um að eitthvað muni hlotnast þér muntu fá tækifæri …

Lögmál trúar

• Ef þú trúir að fé muni berast þér, án kvíða, þá mun þér berast fé.
• Ef þú trúir að þú fáir ást, án kvíða um að hún vilji þig ekki, þá mun þér bjóðast ást.

Lögmál elsku

• Ef þú elskar gæludýrið þitt, án hiks eða skilyrða, þá mun gæludýrið þitt dafna.
• Ef þú elskar maka þinn, án hiks eða skilyrða, þá mun maki þinn dafna.
• Ef þú sérð gott í öðrum og finnst fólk áhugavert, þá mun fólk laðast að þér.

Lögmál jafnvægis:

• Ef þú laðar að þér fé, en djúpt í sál þinni trúir ekki á velgengni þína, þá muntu missa féð.
• Ef þú laðar að þér ást, en trúir djúpt í sál þinni að þú verðskuldir ekki ást, mun ástin hafna þér.