Kafli 20 í Annarri Mósebók (Exodus) skilgreinir boðorðin tíu. Gyðingar og Kristnir telja þau skipanir en ekki leiðbeiningar og að þau séu til allra manna. Múslímar viðurkenna Biblíuna og líta Kóraninn sem þriðja Testamentið, þeir viðurkenna einnig boðorðin tíu.

Boð má túlka sem tilboð frekar en fyrirmæli. Þau séu þá tilmæli sem velja má að taka tillit til eða sniðganga, það hafi þó afleiðingar. Ljóst má vera að boðorðin tíu eru hluti stærri frumspekihjúps (Metaphysical sphere).

Sé kaflinn lesinn í þessu ljósi birtist hjúpur sem ég nefni Guðdómlega sáttmálann. Sá sem undirgengur hann samþykkir að fylgja þeim tilmælum sem hann tilgreinir; Einungis þeir sem undirgangast sáttmála eru háðir tilboðum hans. Sé allur kaflinn lesinn, sést að boðin eru fleiri og dýpt þess ellefta birtist.

Íslendingar kusu nær einróma vorið 1944 að mynda sjálfstætt ríki og grundvalla það á sáttmála sem nefnist Stjórnarskrá. Samþykktu þeir að fylgja þeim skilgreiningum sem sá sáttmáli býður. Þannig samþykktu þeir tvennt. Annars vegar að mynda ábyrga ríkissmiðju í samræmi við mótaðar reglur. Hins vegar að móta samfélög sín samkvæmt siðferði sem þar væri tilgreint með beinum og óbeinum hætti.

Sé stjórnarskráin einnig samfélagssáttmáli, má vega hvaða siðferðisgildi hann tilgreinir: Tekið er fram að Lútersk Evangelíska Þjóðkirkjan skuli varðveita frumspekiviðmið hins Íslenska þjóðríkis. Ennfremur að borgarar (og þegnar) ríkisins sem ekki vilja frumspeki Þjóðkirkjunnar hafi frelsi til að velja Efnishyggju, eða frumspeki annarra trúarsýna og er ríkinu óheimilt að hamla borgurum að mynda innri félög, svo fremi þau virði framangreint siðferði.

Sáttmálinn skilgreinir ekki hvað sé gott siðferði enda sér fyrrgreind tilvísun um að tilgreina það. Siðferðileg varsla ríkis og þjóða(r) þess sé í höndum kristilegra frumspekinga en þeir taki fullt tillit til frumspekinga annarra sýna. Þar með sé tryggð frumspekisamræða þeirra samfélaga sem að ríkisfélaginu standa.

Ljóst er að meirihlutakosning getur sett siðlaus lög séu þau ekki byggð á fyrrgreindum sáttmála. Þegar svo er verður til réttlætisrof, því sáttmálar eru undirstaða réttlætisviðmiða. Sé sáttmálinn hæfur til grundvöllunar réttlætis, þá ætti endurskoðun hans eða viðbætur að vera óþarfi. Sé endurskoðun nauðsynleg, eða viðbætur, hvernig á að skilgreina þá samfélagssamræðu og hver á að skera úr um?

Alþingi Lýðveldis hefur samþykkt ýmis lög byggð á sáttmála sem þing Sameinuðu Þjóðanna í New York nefnir mannréttindayfirlýsingu, einnig hinn svonefnda Evrópusáttmála. Spyrja má hvort Stjórnarskráin frá 1944 hafi verið ónóg. Ég tel að þessa sáttmála óþarfa og staðfestingu þeirra afturför en það er utan efnistaka.

Núverandi leiðtogi Íslenska Lýðveldisins hefur lýst því yfir að vald sitt sé illa skilgreint og þar með að hann hafi ekki lesið sáttmálann eða skilið. Nýverið lýsti forsætisráðherra hans því yfir að hún hefði vald samkvæmt sáttmálanum til að koma á þingrofum og kosningu, þó það komi ekki fram í honum. Hlutverk hennar er heldur ekki skilgreint í honum. Margir hafa rætt á Íslandi síðustu ár að samkvæmt bókstafstúlkun á sáttmálanum hafi allar ríkisstjórnir frá 1944 verið ólögmætar.

Allt framangreint hef ég rætt ítarlega á öðrum vettvangi. Er mér ljóst að þau skrif og ræður eru fyrir daufum eyrum. Ennfremur að hugsanlega sé framangreind upptalning komin að mörkum birtingarhæfs velsæmis. Það breytir þó ekki hlutbundinni vegun á hugtökum og merkingarfræði.

Saga manneskjunnar er löng og misbein og svo er einnig um sögu mannverunnar. Þá má spyrja hvor er eldri, lengri eða krókóttari. Þá þarf að skilgreina muninn á manneskju og mannveru. Takist það getum við skilgreint hvað sé samfélag, síðan hvað sé samfélagssáttmáli og ef við náum svo langt, hvað sé þjóðar- eða ríkissáttmáli. Vegunin á hvort sáttmálar skiljist eða séu haldnir, bíður síðari tíma.

Manneskja (Human) er lífvera sem gengur upprétt á tveim fótum, hefur tvær hendur, huga og sál; Hún telur sig andlega veru. Hún er sjálfsvituð (Sentient) því hún getur rýnt vitund sína og hún viðurkennir að aðrar lífverur hafi vitund og sumar sjálfsvitund. Manneskja telur uppruna sinn frumspekilegan og að holdgerving sé ytra form en mannleg raunhyggja (Reason) sé háð frumspekilegum greiningum.

Mannvera (Human Being) er lífvera sem gengur upprétt á tveim fótum, hefur tvær hendur og heilabú. Hún skilgreinir sjálfsvitund en efast um (og hafnar yfirleitt) sjálfsvitund annarra lífvera. Hún sér sjálfa sig sem efnislega (Materialist) og að tilvera hennar sé eingöngu háð efninu, að sál sé firring (Alienation) og að mannleg rökhyggja (Logic) sé æðsta mælanlega greind veruleikans.

Báðar verur geta beitt táknmerkingu. Manneskjur hafa nú verið fangar Mannvera í rúma öld, eiga enga virka sáttmála og geta illa treyst sáttmálum þeirra síðarnefndu. Standist framangreind greining, er ljóst að við eigum langan veg fyrir höndum.

Loks bið ég lesandann velvirðingar á hortugheitum. Hafi meiningin skilað neikvæðri niðurstöðu eru mistökin mín.

Þessi grein var rituð 9. september 2020 og samdægurs send Morgunblaðinu sem góðfúslega birti hana 21. september.

Píanistinn Yuja Wang útskýrði eitt sinn í viðtali að hún hefði ánægju af að tjá tónverk eftir Rússneska tónsmiði (Composers) og bætti við að hún hefði ánægju af rökvissri og stærðfræðilegri nálgun þeirra. Síðan bætti hún við að Beethoven væri djúpur og heimspekilegur en lét ósagt hvað henni fyndist persónulega.

Í öðru viðtali örfáum árum síðar ræddi hún eingöngu um Beethoven og dvaldi þá við heimspeki hans og rómantík. Í báðum viðtölum mátti skilja að hún gæti lesið þessa menn í gegnum tónsmíðar þeirra eingöngu.

Annar píanisti, Daniel Barenboim, er þekktur fyrir aðdáun sína og túlkun á tónlist Beethoven. Áhugaverð er meistarasmiðja (Masterclass) hans sem til er á myndskeiði, þar sem hann vann með viðurkenndum píanistum í blæbrigðatjáningu píanósins og voru stef úr tónsmíðum Beethoven áberandi.

Við ritun þessara orða eru fiðlutónleikar (Violin Concertos) eftir Bach spilaðir í bakgrunni og þar á eftir mandólíntónleikar eftir Vivaldi. Engin sérstök ástæða er fyrir þessu vali en síðar stendur til að hlusta á upptöku af níundu symfóníu Beethoven undir stjórn Barenboim.

Fyrst þegar ég hlustaði á upptökur Valentinu Lisitsa, fann ég henni allt til foráttu. Ekkert sem hún gerði við píanóið var rétt eða í lagi. Í dag er Lisitsa ásamt Wang og Barenboim efst á óskalistanum þegar kemur að klassískum píanóleik. Hvernig Lisitsa endurmenntaði fagurkerann – án þess að vita af tilvist hans – er utan efnistaka.

Tónleikar Lisitsa í Austur Úkraínu um árið – sem nærri bannfærði hana á Vesturlöndum – fékk mann til að velta fyrir sér hlutum. Athugasemdir Wang um heimspeki í tónum er innbrend. Blæbrigði Barenboim, vinna hans með Palestínskum tónlistarmönnum og vel valin en hæversk orð hafa framkallað óræða (Irrational) dýpt.

Allt framangreint er frumspeki (Metaphysics) en óvíst hvort það sé augljóst. Hver er tónninn ef enginn heyrir hann? Ef enginn hefði eyru, væri þá hávaði, tónn, framsögð orð, eða aðvörunarhljóð eitthvað sem hefur merkingu fyrir heyrnarlausa lífveru? Að stakir tónar í tónverkum geti túlkað og tjáð hugtök og þau hafi ennfremur breidd og dýpt, er augljóst sumu fólki en öðrum merkingarlaust kvak.

Ást, vinátta, þolgæði, réttlæti, löggjöf, fyrirgefning, útsjónarsemi, vitundarlæg kjölfesta, ábyrgð og yfirsjón; Allt saman frumspekileg hugtök sem hafa vægi (Torque), fyrir okkur sem einstaklinga en ekki síst fyrir samfélagslega tilveru og umfram allt við samfélagsmótun.

Heimspekingurinn Friðrik Nítsje (Frederick Nietszche) ritaði í „Handan góðs og ills“ að þó vert væri að kunna skil Grískra harmleikja, þá væri undanskilin spurningin; Hvernig hljómaði tónlist þeirra og hvernig voru dansarnir? Einnig ritaði hann í sömu bók að þó gott væri að þekkja skil allrar heimspeki, hver væri þá tilfinningin?

Hver er tilfinning þess að þekkja skil á frumspekilega hugtakinu Þjóð? Heimspekingar Þráttarefnishyggju (Dialectical Materialism) gætu hér stokkið til og fullyrt að þjóð sé mælanlegt og efnislegt fyrirbæri (Phenomen). Enginn guðfræðingur myndi taka undir með slíku og fáir heimspekifræðingar.

Þráttarefnishyggja er grunnhugtak þeirrar sálfræði sem er uppnefnd Marxísmi og af sumum heimspeki. Marxistar fullyrða að Marx hafi byggt á heimspekingnum Georg Hegel en raunhyggja (Reason) þess síðarnefnda átti ekkert skylt með þeirri kvoðu sem Marx lét eftir sig og auðvelt er að sýna fram á það með rýni.

Heimspeki er sú nálgun mannsins sem hjúpar skilgreinda og ábyrga leit eftir þekkingu og skilningi. Innan heimspekinnar eru mörg huglæg (Subjective) hugtök og önnur hlutlæg (Objective). Eitt af því sem gerir frumspeki skemmtilega íþrótt er einmitt spurningin, hvað greinir á milli huglægs og hlutlægs mats á því sem í fljótu bragði kunna að virðast óefnisleg hugtök. Kant, Hegel, Heidegger og Nítsjé eyddu ævi sinni í að svara þessum spurningum, svo ég læt lesandanum eftir þá fimi að greiða úr.

Í kyrrð hugans og orðræðustormum fæðist hugmynd og er hún í fyrstu óræð. Þegar henni er lýst (Described) fæðist setning og stundum verður til nýtt orð. Þegar orðið er útskýrt (Explained) verður til hugtak og hið óræða fær merkingarflutning til fleiri huga en þess sem fyrst opnaði eyrun. Sá sem fleytir hugtakinu áfram og notar við leik og störf, gefur því birtingarform í veruleika.

Hugtakið Þjóð hefur ýmsar ræðar merkingar og ást hefur sex skilgreindar merkingar. Þetta er deild Hugtakagreininga. Vísindi er grein mælanlegra uppgötvana, Verkfræði er sú aðferð að gera uppgötvanir nothæfar og raunhæfar.

Húmanistavísindi hafa uppnefnt hugtakagreiningar sem heimspeki og gert að grein innan þess frumspekihugtaks sem nútímafólk kallar Vísindi. Heimspeki lítur hins vegar á vísindi sem deild innan sín og hugtakagreiningar aðra.

Íslenskur Ríkisráðsmaður lét út úr sér í sumar að hlutverk hans væri að vera „sameiningartákn þjóðar“ (sem er trúarlegt fyrirbæri) en ekki leiðtogi ábyrgrar ríkissmiðju (Statecraft). Hann lét ennfremur uppi vafasaman skilning á þeim lagabókstaf sem skilgreinir hlutverk hans þegar hann sagði að skilgreina þyfti hlutverk þetta upp á nýtt.

Þessi grein var rituð 7. júlí 2020 og samdægurs send Morgunblaðinu sem góðfúslega birti hana þann 8. júlí 2020.

Það er ætíð spennandi að fylgjast með framvindu stjórnmála okkar Íslendinga, enda má segja að við séum jafn mörg lénsríki og íbúar landsins eru margir. Hver hefur sína vel ígrunduðu skoðun og umræður eru oft bæði heitar og litskrúðugar.

Sérstaklega hafa stjórnmál okkar verið áhugaverð síðustu átta árin, eða allt frá því að hrunið æddi af stað haustið 2008, með öllum þeim afleiðingum, atburðum, og flokkadráttum – og fangelsisdómum – sem fylgt hafa í kjölfarið.

Mörg smáframboð hafa komið fram. Sum lifðu ekki af sínar fyrstu kosningar, önnur komust á þing en leystust þó upp, enn önnur þreyttu sundið til næstu kosninga, og umræður bæði í fjölmiðlum og á samfélagsmiðlum ærið heitar. Þá hefur hinn svonefndi fjórflokkur, eða valdablokk Sjálfstæðisflokks, Framsóknar, Samfylkingar og Vinstri grænna, riðlast all verulega.

Nokkrar sveiflur hafa verið í fylgi flokkanna, bæði til og frá og í dag er staðan sú að fullyrða mætti að allir þessir fjórir flokkar hafi klofnað, þó mismikið. Nýlega heyrði ég því fleygt að fjórflokkurinn væri orðinn sjöflokkur, en þó meira í gríni en alvöru.

Frá því Alþingi samþykkti bráðabirgða viðauka við stjórnarskrá Lýðveldisins sumarið 2013, og þáverandi forseti, Ólafur Ragnar, samþykkti þau lög, hef ég haldið því fram – með rýni í stjórnarskrána sjálfa – að fráfarandi Alþingi ásamt forseta hafi ógilt stjórnarskrána og að í merkingarfræðilegum og siðferðilegum skilningi sé ógilt það stjórnkerfi sem á henni hvílir, ásamt lögum sínum og dómum.

Þeir sem rýnt hafa í rök mín fyrir þessari rýni eru mér allflestir sammála en oftar en ekki hefur mér fundist að þessi gjörningur – ef svo má kalla – sé líkari nýju fötum keisarans en lagalegri og menningarlegri rýni, því fólk kann ekki við að taka undir.

Rétt eins og ég hafi vogað mér að sitja í musterinu forðum daga, meðan aðrir voru við krossfestinguna, og séð þegar fortjaldið rifnaði og vogað mér að benda á að sáttmálsörkin væri ekki þar fyrir innan. Sumt er ýmist of flókið eða of djarft.

Hér er ég einmitt kominn að ástæðu þess að ég hripa saman þessi orð, því oft hefur mig langað að setja saman línur um þetta efni og senda lesendum blaðsins, en þó ég sé orðhvatur á mínum eigin vefmiðlum, þá þarf að tala varlega í fermingar- og skírnarveislum. Því aðgát skal höfð.

Gjörningurinn þegar stjórnarskráin var felld úr gildi er einfaldur. Skráin tekur skýrt fram að sé við hana bætt grein eða viðauka eða tímabundinni grein, skuli leysa upp þing og kjósa nýtt þing. Þar skuli klára umræðuna og staðfesta. Nú er hins vegar komið nýtt þing, og umræðan um nýjar greinar við stjórnarskrána sem til stóð að klára fyrir kosningar árið 2017 er ókláruð.

Fyrir um ári síðan var rætt opinberlega um fjórar nýjar greinar en í 1. umræðu á Alþingi (mál 841) nú í haust voru þær komnar niður í þrjár. Ekki veit ég hvernig málið mun farnast í vetur en fróðlegt verður framhaldið.

Í sjálfu sér skiptir mig minna máli hvað verður í greinunum, eða hvort þær enda í skjalinu sjálfu, heldur málsmeðferðin og þá sérstaklega samfélagssamræðan. Ef fara má með stofnsamning félagsins „Lýðveldið Ísland“ eftir því sem mönnum sýnist og ef ekki er hægt að ræða hvort meðferðin sé samkvæmt virðingu við lög og siðferði eða hvort hún sé vanvirðingar-gjörningur, þá hlýt ég að spyrja hvar við sem þjóð séum stödd.

Hvarvetna er hrópað, ýmist eftir nýrri stjórnarskrá eða uppskurði þeirrar sem nú er í (ó)gildi, en fæstir virðast hafa lesið gjörninginn frá 2012 né skjalið frá 1944. Hvernig getur þjóð krafist endurskoðunar á stofnsamningi félagsins sem við nefnum „Íslenska ríkið“ ef hún þekkir ekki samninginn og er létt um hvernig með sé farið?

Þess vegna fylgdist ég með af mikilli forvitni hvernig færi um kosningarnar 29. október síðastliðinn og var á einhvern hátt undrandi hvernig þær fóru. Langt mál væri að tíunda undrun mína, með tilsjón með gengi sumra ónefndra flokkra í skoðanakönnunum síðustu þrjú árin. Í raun festi ég ekki í fljótu bragði hugarhönd á því hvar undrun mín kemur að landi.

Síðustu daga hef ég margrætt þetta við félaga mína í Úlfahópnum og þá sem koma að umræðum hópsins. Fáir hafa heyrt um Úlfahópinn en hann var stofnaður daginn eftir téðar kosningar, til að ræða stjórn- og samfélagsmál á breiðum grunni til lengri tíma.

Nær allir sem ég ræði við segja það sama. Fólk er undrandi á þessum kosningum en festa ekki hughönd á hvar hnífurinn stendur í kúnni. Allir virðast þó sammála um að ný hugsun sé tímabær. Þetta er í grófum dráttum spurningin sem sjálfstæðir úlfar, sem veiða í hópum, ætla sér að svara á næstu misserum. Er undirritaður opinn fyrir ábendingum og leiðréttingum í þessa veru.

Áður birt í Morgunblaðinu 9. nóvember 2016

Áhugavert er að þjóðfélagsverkfræðingar hófu umræðuna viku fyrir jól. Í mínum huga virkar það sem árás trúleysingja á kirkjusókn og þeir einu sem þeyta þessu áfram á samfélagsmiðlum eru trúleysingjar sem trúa á orðhengilshátt og peníngaþvaður.

Eitt besta dæmið um tómleika samtímans og fátæklegt gildismat er grein sem birtist á kjarninn.is þann 20. desember síðastliðinn. Greinin sjálf er gjörsneydd innihaldi og í alla staði óáhugaverð, ekki er rétt að svara henni efnislega heldur nota hana sem viðmið til að ræða málefnalega um umræðuna sjálfa og hvað hún táknar.

Greinin á kjarninn.is: „12 ára kyrrstaðan sem Þjóðkirkjan er að tala um útkýrð.“

Greinin snýst um sama hugarmoldviðrið eins og svo margt annað hérlendis. Segja má að allt innihald hennar hjúpist í þeirri fullyrðingu í lokin að nú sé sögulegur flótti fólks úr Þjóðkirkjunni. Við rýni í tölur sem nefndar eru í því samhengi þá er ekkert sögulegri flótti úr ríkiskirkjunni nú en oft áður, hvort sem það er borið saman við fólksfjölgun eða ekki.

Til að mynda mætti benda á að á sama tíma hefur genetískum Íslendingum fækkað en erlendum Íslendingum fjölgað en innfluttir gætu til að mynda tilheyrt annarskonar söfnuðum og verið frekar merki um að innra trúarlíf lýðsins sé að breytast smámsaman.

Þá skal bent á að greinin hefst á tilvísun í Þjóðina.

Ekki er öllum ljóst að í menningarlegum skilningi er Þjóð og Lýður ekki sami hluturinn. Lýðurinn er hinn lítt skilgreindi múgur sem lætur stýra sér með áróðri og innprentun meðan Þjóðin eru þeir sem eru „skráðir þáttakendur í félaginu Lýðveldið frá 1944“ en skráður þáttakandi er ekki hið sama og skráður meðlimur.

Félagið er háð vissum félagarétti og meðlimir í stjórnkerfi þess sitja við háborðið meðan lýðurinn hefur atkvæðisrétt um valdahlutfall skilgreindra hópa við eitt háborðanna.

Meðan Lýðurinn hefur ekki skilning á framangreindu þá er umræðan sem borin er á borð ómarktæk, því hún ber mun meira þann svip að vera áróðursgrein til að móta viðhorf skoðanahrærðs skríls en bréf til þjóðar.

Til að mynda þá er til hópur sem er svo til óskilgreindur sem í daglegu tali nefnist Skuggavaldið sem beint eða óbeint stýrir þjóðinni við háborðið. Þetta skuggavald er vel meðvitað um að ríki er hugarástand og að holdtekja – eða hamur – ríkisins birtist í réttu hlutfalli við fjölda þeirra sem trúa á hugmyndina eða ástandið.

Aðilar að skuggavaldinu vita að innan kirkna (eða trúarhópa) eru þúsundir fólks (hvorki lýður né þjóð) sem ekki trúir á lýgveldisástandið heldur trúir það á kirkjuríkisástandið og þessu fólki er slétt sama hvort þjóðhöfðingi þess hafi milljón eða tvær í laun.

Flest þetta fólk áttar sig á að ríki er hugmynd og á mjög oft auðvelt með að höndla frumspekilegar hugmyndir.

Inntak greinarinnar sem vísað var til er því orðhengilsháttur um hvernig Þjóðin við háborðið útbýtir fjármunum sem hún á með réttu á meðan lýðurinn samþykkir þegjandi og orðalaust hvernig elítan skilgreinir og útfærir gjaldheimturöskun sína. Eitt af helstu dáleiðslutækjum Marxísk-húmanismans síðustu hálfa aðra öld er krafan um jöfnuð án tillits til erindis eða verðskuldunar.

Hver hefur til að mynda barist fyrir lýðræði og eða kosningarétti? Hvorutveggja er útbýtt af elítunni (þjóðinni) handa skrílnum (lýðnum) og honum síðan gefin skylda til að innprentast í skólakerfi sem skilgreint er af sömu elítu. Sama elíta elur því næst á mælanlegum verðgilda-áróðri um penínga sem kemur skrílnum ekkert við; Enda hefur skríllinn bæði afhent vald sitt og vanið sjálfan sig á sinnuleysi gagnvart merkingarfræði og leyft sér þá sjálfsblekkingu að skoðanir séu afstaða.

Öll greinin – sem hér er gagnrýnd – fjallar um mælingar á launum embættismanna; Biskup Þjóðkirkjunnar er þjóðhöfðingi kirkjuríkis og sættir sig við að nefnast æðsti embættismaður kirkjustofnunar ríkisins á meðan hann er hernuminn. Á meðan fær hann stríðsskaðabætur og þegnar hans vita vel hvað það táknar.

Höfum í huga, að Húmanistaríkin eru tveggja til þriggja alda gömul – eftir því hvaða mælistiku við notum.

Kirkjuríkið er sautján alda gamalt og býr að betur útfærðri heimsmynd og betur varinni kreddu (dogma) en húmanisminn. Auk þess hafa húmanistaríkin staðið fyrir nær öllum þjóðarmorðum og verstu styrjöldum sögunnar, þó ríkisheilaþvotturinn haldi öðru fram.

Aukinheldur, þá skiptu kirkjuríkin sér minna af heilaþvætti í skólum en húmanisminn gerir. Ef við setjum framangreint – þó stiklað sé á stóru – í samhengi við umræðuna um upphæðir, þá er morgunljóst að upphæðadáleiðsla er gildislaust gæsakvak og því tæplega svara vert.

Rétt er að taka fram að ég er hvorki vinur Húmanistaríkjanna né Kirkjuríkjanna né neinna annarra ríkjahugmynda sem setja sig í andstöðu við Hið guðdómlega ríki (Divine state). Sem eingyðistrúarmaður þá viðurkenni ég ekkert yfirvald nema skapara alheimsins.

Sem manneskja (human) þá hlýt ég þó að velta fyrir mér merkingu hlutanna, nokkuð sem mannverur (human beings) eftirláta fræðimönnum húmanismans og láta sér duga þvætting á borð við allir vita meðan þeir hringsnúast eins og hvolpar á eftir græðgis- og ástríðuskottinu á sér.

Axel Pétur Axelsson setti sig í samband við þær stofnanir sem líklegastar væru til að varðveita skjalið og eftir nokkuð streð fékk hann ljósmyndir af skjalinu. Í kjölfarið ákvað ég að gera slíkt hið sama.

Í lok ágúst mánaðar 2015 hóf ég leitina og skjalfesti hvert skref hennar. Skjölun þessi fór fram þrem myndskeiðum sem ég hef síðan fjarlægt af YouTube. Í leiðinni rýndi ég í Þjóðskrána og tel mig hafa fært sterk rök fyrir að Forseti lýðveldisins sé aðeins Forseti ríkisráðs og að Lýðveldið sé Lýgveldi.

Lauk leitinni með ágætum árangri og þakka ég starfsmönnum Þjóðskjalasafns sem að málinu komu fyrir þáttöku þeirra í að leiða málið til lykta.

Í kjölfarið á þessari leit vakna tvær spurningar: Var Árni Magnússon hluti samsæris til að afmá hluta af þekkingararfi þjóðarinnar og fela einhverja hugsun? Getur verið að Kópavogsfundurinn 1662 hafi verið ólögmætur?

Sem aftur vekur þá áleitnu spurningu hvort allar þær þrjár stjórnarskrár sem Lýgveldið hvílir á, séu einnig ólöglegar en við skulum hemja okkur. Þó samsæriskenningar séu skemmtilegar þá er betra að hafa á þeim vissan heimil og breyta þeim, skref af skrefi, í rannsóknir.

 Myndskeiðin sem minnst var á hér að framan eru nú hluti mynskeiða safns mín sem geymt er á archive.org og er tengt frá forsíðu not.is

Margir koma með tillögur að breytingum en nær enginn með tillögur að umbreytingu.

Endurreist Þjóðveldi er eina tillagan sem fram hefur komið síðustu áratugi, og jafnvel aldir, sem kemur með raunhæfa og einfalda tillögu að umbreytingum.

Ekki nóg með það heldur mun hún virka á mettíma þegar hún hefur sig til flugs, því hún er nógu einföld til þess og virkjar skapandi hugsun. Hins vegar er lítið um að skapandi hugsun sé virkjuð í samtíma okkar.

Margmiðlun ráðandi afla stuðla að svartsýni, efahyggju og bælingu. Margar aðferðir eru nýttar og ég treysti því að lesandi minn hafi sjálfur velt því fyrir sér eða þekki aðferðirnar sé hann áminntur að gæta að þeim.

Erum við rétta lausnin? Nei! Erum við bezta lausnin? Alls ekki. Við erum eina lausnin sem fram hefur komið. Eina lausnin að umbreytingu, endurbyggingu og endurhönnun sem opnar samtímis fyrir hreinsun hins gamla og spillta um leið og hún opnar veginn fyrir þáttöku allra stefna og afla.

Því er eðlilegt að það taki tíma fyrir þá fáu sem hafa séð eða heyrt málflutning minn að íhuga rökin, sýnina og viljann. Því við erum alin upp í samfélagi sem fyllir höfuð okkar af mælanlegri þekkingu en letur okkur til að tengja punkta. Við íhugum hvorki þekkingarpunkta í samtímaþekkingu né heldur sögulega punkta eða punkta sem spanna veröldina.

Slík þjálfun er nokkuð sem heimspekingar tileinka sér. Þó aðeins að tilteknu marki.

Því svo lítið er um skapandi hugsun á þeim vettvangi einnig að segja má að síðasta nýjung í heimspekisköpun hafi komið fram með Friðriki Nítsje. Hann var dýnamít, en hvar er vetnissprengjan? Þetta síðasta er ritað fyrir þá sem lesið hafa Handan góðs og ills.

Þegar við sjáum tillögur, hugmyndir og uppástungur erum við alin upp við að þrefa um þær og rökræða. Við ræðum hvort þær séu geranlegar og viðeigandi, hverra hagsmuna þær munu þrengja og hverjum þær umbuna. Svo kemur egóið, því hver og einn vill að sín hugmynd verði fremst.

Enginn vill láta kveða sig í kútinn. Samvinna er leiðigjörn, því hver á að leiða hana? Svo týnumst við í að rífast um trén í skóginum og týnum skóginum sjálfum.

Þetta er það sem gerist þegar Endurreist Þjóðveldi er rætt. Fólk dettur niður á plan á borð við, þetta er afturhvarf til fortíðar eða við verðum að borga eða þetta er ljóta ruglið eða þú færð enga með svo slepptu þessu og svo mætti lengi telja. Enginn sér skóginn, því við erum alin upp við að þrefa og festast í hjólfari.

Ráðandi öfl, eða ráðandi straumar, hagnast á kyrrstöðu. Því er umræðum beint af Varðhundum kyrrstöðu í þær brautir  að vera fastar í hjólfari. Ég sting því upp á öðru hjólfari:

Látum gott heita hvort hugmyndir mínar séu rugl eða óraunhæfar. Gefum okkur smá séns í því sem Edvard De Bono nefndi Lateral thinking og er virt aðferð sem notuð er af nær öllum sem skara fram úr í stjórnun, viðskiptum eða vísindum: Gefum okkur að grunnhugmyndin virki.

Gefum okkur að Nýtt þjóðveldi rísi, það afmái skuldir þjóðarinnar og gefi almenningi og viðskiptalífinu hreinan skjöld eða autt blað. Gefum okkur að hægt sé að byrja frá grunni, fyrir almenning,  viðskiptalíf og stjórnmálalíf.

Hvernig myndum við þá gera hlutina? Hvernig myndir þú vilja sjá hin ýmsu málefni? Hvað með lífeyrissjóði? Hvað með erlend samskipti? Hvernig yrði eftirlit með stofnunum? Hvernig yrði ýtt undir nýsköpun? Hvaða tillögur blunda í þér sem þú gætir komið á framfæri?

Þjóðveldi vill sjá tillögur frá fólki, frá öllum borgurum, efafólki, lýðveldisfólki og þjóðveldisfólki.

Hver sem er getur sent inn tillögur. Við getum stofnað spjallborð, eða FB grúppu. Allt er hægt, en maður þarf stundum að komast yfir blindhæðina til að sjá hvernig landslagið er hinum megin. Umfram allt, ef við ætlum að skapa beint lýðræði þurfum við að læra að nota það.

Ég hef áður minnst á að til eru einföld drög að stjórnarskrá – á alþýðumáli – sem þegar er verið að ræða. Hún er í dag í 47 greinum. Hvað er stjórnarskrá Íslenska lýðveldisins löng? Hvað með tillögurnar frá 2012? Okkar skrá er tillaga að umræðu, handa þjóðinni og hún er einföld því hún er hönnuð til að virkja vald þjóðar sinnar.

Stjórnarskrá Þjóðveldis er sú eina í mannkynssögunni sem beinlínis krefst þess að þjóðin breyti henni og einnig sú eina sem ætlast til þess að þjóðin ákveði sjálf hvernig sköttun skuli háttað. Þá bannar hún með öllu allt hernaðarbrölt innan lögsögu sinnar og gefur þjóðinni færi á að velja sjálf gjaldmiðil sinn.

Valdið er þitt, en til að nota það þarftu að trúa á sjálfan þig og smíða samfélag með nábúa þínum. Ef þú gerir hvorugt, þá mun elítan gera það fyrir skuggavaldið, þér í óhag. Ef þú vilt.

Hugmynd þess er svo rótgróin að þú heldur að ríki sé raunverulegt, en það er bara hugmynd sem er trúað.

Taktu eftir hvernig meginmiðlar og elítan hefur kennt þér að horfa bara á spuna dagsins í dag. Þegar þú reiddist yfir að fjögur hundruð þúsund milljónum var rænt, voru þeir fljótir að finna sökudólg. Rétt eins og Hanna Birna á alla reiði þína gegn spilltri elítu en á meðan horfirðu ekki á embættisvald, aðstoðarmenn eða stjórnmálamenn.

Taktu einnig eftir því að hefði ég sett orðið stjórnarskrá í fyrstu málsgrein hefðirðu ekki lesið færsluna og enginn fjölmiðill minnir þig á hvað hún er. Jú þú veist að hún er hornsteinn laganna, en það er líka blekking. Því hún er annars vegar siðferðissáttmáli þjóðar og hins vegar samningur milli valdakerfis og þjóðar.

Ef þú hefur ekki lesið siðferðissáttmála þjóðar, hvert er þá siðferði þjóðar? Hver skilgreinir það og elur þig upp í að velja það? Fjölmiðlar eða kennarar eða hver? Hvert kærirðu brot á samningi valdakerfis við þjóð? Hvernig fellur samningurinn úr gildi? Hvernig gerirðu nýjan við nýtt kerfi? Var það kennt í lífsleikni?

Stýrðu þér sjálf(ur) og þegar þér er ógnað, vertu þá vatnið, því vatnið á sér mörg form og ræður sér sjálft; eins og draugur. Engin valdstjórn getur stjórnað draug. Rétt eins og banki sem engar innistæður hefur, hann hrynur; og missir getuna til að bera þig út.

Heimsmyndin er smíðuð handa þér og enginn munur er á þeirri heimsmynd sem þú trúir í dag og þeirri sem forfeður okkar trúðu; því allar heimsmyndir eru háðar sama lögmáli. Einhver smíðar hana, vottar hana, og ber hana á borð.

httpv://www.youtube.com/watch?v=lmOrSCg_SHs

Bezta leiðin fyrir þig til að rýna í sannleiksgildi* þeirra fullyrðinga sem hér eru bornar fram er ekki sú að rýna í vottun þeirra eða vottun heimsmyndar þinnar, heldur að gá að öðru. Sjáðu hvernig rangar hugmyndir eru þaggaðar – jafnt þær nothæfu sem þær ónothæfu.

Þeir sem benda á nakin fatnað keisarans, eða þann möguleika að hann sé nakinn; enda utangarðs og í útskúfun. Oft er beitt uppskrift sem Gandhi benti á; fyrst þykjast þeir ekki heyra í þér, síðan hlæja þeir að þér (gera þig fávitalegan í augum annarra), síðan berjast þeir gegn þér, og síðan sigrarðu (ef þú hefur sterkari afstöðu og sterkari trú).

httpv://www.youtube.com/watch?v=NnG4lpcn9aM

Aðal málið er þetta; ef þú hefur ekki sjálfstæða hugsun þá býrðu í dáleiddum huga sem veit ekki hvernig hann var dáleiddur eða samþykkti dáleiðsluna. Þeir sem vita ekki af dáleiðslunni hafa aldrei litið út fyrir borðstokk þeirrar mötunar sem hagsmuna-aðilar valdakerfis hafa beitt, þeir sem vita að þeir eru dáleiddir ákváðu að fórna hugsjónum sínum og gildum fyrir skemmri hagsmuni.

Tökum dæmi af umræðunni um stjórnarskrá. Umræðan er stýrð og hún er leiðinleg. Fyrir vikið treystirðu þeim sem stýra umræðunni til að leiða þig áfram með fyrirsögnum og áróðri.

Hafir þú hins vegar vilja og þrek til að lesa stjórnarskrána og beita Netinu sem verkfæri til að lesa fleiri þá muntu sjá að Umræðan er ekki Samræða. Smám saman ferðu að sjá hvað stjórnarskrá er; ekki hvort það sem er í henni sé gott eða vont, heldur að hún er undirstaða alls samfélagsins og á meðan einingar – eða einstaklingar – þess eru ekki í virkri samræðu um mótun hennar; þá breytist ekki neitt heldur skiptir aðeins um ásjónu.

Ég er á móti því að Lýðveldismafían tróð alþjóðasamningi og valdaafsali upp á þjóð sem krafðist þess að geta kosið um samninginn. Samning sem þar að auki er brot á samningi stjórnkerfis við þjóðina.

Er til yfirlit yfir hversu mörg lög frá Brussel eru sjálfkrafa gild á Íslandi í dag?

Það er ekki að ástæðulausu, sú margsagða fullyrðing mín að stjórnkerfið hefur tekið vald yfir þjóðinni og er bæði að kúga þjóð sína og einnig að svíkja grundvallar samning sinn við hana. Valdakerfi lýðræðis á að hlýða þjóð sinni, en ekki öfugt.

Ég hef ekki kynnt mér kosti og galla EES samningsins í heild en í grundvallar atriðum myndi ég sem einstaklingur kjósa gegn honum.

Sjálfur er ég algjörlega á móti inngöngu í sovétríki Evrópu. Afstaða mín í því máli er fyrst og fremst fólgin í því að ég vil algjört sjálfstæði Íslenzku þjóðarinnar til að ráða sínum málum sjálf og græða eins og hún getur á sérstöðu sinni sem er mikil.

Einnig er afstaða mín byggð á því sem ég hef kynnt mér á Evrópskum miðlum varðandi framkomu þessa sambandsríkis og ennfremur vegna einnar risastórrar spurningar sem ég hef hvergi séð svarað.

Þegar Sambandsríki Norður Ameríku klofnaði í tvennt árið 1860 upphófst blóðug borgarastyrjöld til fimm ára, sem stóð ekki um þrælahald þó upphafið snérist um þrælahald. Deilur um þrælahald snérust bæði um mannréttindaskilning og um efnahagsmál því ríkin í Suðri byggðu efnahag sinn á þrælahaldi og óttuðust breytingar.

Deilan varð svo hatrömm, á um tuttugu ára tímabili, að hún endaði á því að þrælaríkin klufu sig frá sambandsríkinu og stofnuðu sitt eigið. Abraham Lincoln snérist öndverður gegn þessum klofningi og hélt því fram að ríki hefðu ekki rétt til að kljúfa sig fra sambandsríkinu.

Aðeins væri hægt að ganga í það en ekki úr því aftur.

Þessi deila endaði á stríði og ég óttast að sú staða muni fyrr eða síðar koma upp í Evrópu. Nú þegar sést örla á slíkum hugleiðingum í grasrót og lágpólitík Evrópu, en mjög lágvært því menn óttast afleiðingarnar; að sambandið klofni í Miðjarðarhafs ríkin og Norður Evrópuríkin.

Sá sem ekki óttast afleiðingarnar veit ekkert um styrjaldagleði þessarar álfu síðustu 2000 árin. Einnig má ekki gleyma því að stjórnmála flokkur sem berst af alefli fyrir útgöngu Bretlands úr sambandsríki Evrópu vex ásmegin árlega og margir óttast að Bretar muni kljúfa sig frá.

Til gamans má geta þess, fyrst minnst var á Abraham Lincoln, sem er einn mest dáðu forseta Bandaríkjanna, að hann er höfundur setningarinnar „might makes right“. Sem er utanríkis og efnahagsstefna Bandaríkjanna í hnotskurn.

Hvað allt þetta snertir er ég ekki viss hvað þjóðin mun ákveða þegar Þjóðveldi rís. Mín skrif snúast svo gríðarmikið um Endurreist Þjóðveldi – sem í mínum huga er samnefnari Beins lýðræðis og Fjárhagslegs sjálfstæðis – að ég vil skýra afstöðu mína enn frekar: Ég mun standa með ákvörðun sem þjóðin tekur með beinu lýðræði, hiklaust.

Þannig séð, þó ég vilji ekki ganga í sambandið, þá vil ég Beint lýðræði; Þetta er sitt hvort baráttumálið. Annað þeirra er persónulegt, hitt er málefnalegt.

Að þessu sögðu, bíðum með Evrópumálin þar til við sjáum hvort sambandið sé að klofna, einnig hvort Evran sé hrunin (allir sem ekki keyptu spunann vita að dollarinn er betri) og skilgreinum hvers virði sjálfsákvörðunarréttur okkar er.

Rétt í blálokin, þar sem grein mín er svar við tengdri frétt: Hverjum er ekki sama þó lýðveldismafía sem kúgar þjóð sína, brýtur stjórnlagasáttmála sinn við þjóð sína, og þaggar, kúgar og mannréttindabrýtur þegna sína, brjóti alþjóðasamning sem er stjórnarskrárbrot?

Þetta er ekki valdakerfi þjóðarinnar, ekki í raun og veru. Þjóðin ræður engu, en það kemur þegar hún fær nóg og fattar hvers virði hún er.

Síðan hefur mikil umræða farið fram á landinu og sýnist sitt hverjum. Grunnur þeirrar gömlu er hálftíma lesning, er byggð á stjórnlögum sem Danir gáfu og eru barn síns tíma. Ekki fannst mér viturlegt að slást í hóp mér færari og viturri manna.

Þó var ekki hjá því komist. Sú umræðuskata sem fram fór árið 2012 um Stjórnlagaráð og síðar Stjórnlaganefnd hófst árið 2009 að undirlagi þáverandi óstjórnar.

Kosninga farsinn sem fram fór haustið 2012, kosningareglur sem enginn gat skilið, vélar til talningar sem enginn vissi hvernig voru forritaðar, dómur Hæstaréttar gegn kosningunum og algjör skortur á almennri umræðu innan samfálagsins.

Hér má skjóta inn að Hæstiréttur var snöggur að ógilda þær kosningar á grundvelli einnar kæru. Alþingiskosningar Lýðveldisins vorið 2013 hafa fimm til fimmtán kærur, óafgreiddar. Hver ræður og hverra hagsmuna er gætt?

Stóra spurningin í mínum huga var frá upphafi þessi: Ef þjóðin semur ekki stjórnarskrá, hver gerir það þá? Sérstaklega ef hún er matreidd ofan í þjóðina og markaðssett á grundvelli fimm atriða, hvað er þá verið að selja undir borðið?

Langt mál er að rekja þessa hluti nánar. Ég hef frá upphafi ræðu minnar um Endurreist Þjóðveldi lofað því að draga kjarna þess saman í stjórnarskrár drög sem leggja mætti fram til umræðu. Vil ég því draga fram tvo punkta:

1. Í engu vil ég leggja þessi drög fram sem niðurnjörvaðar skoðanir heldur sem tillögur að umræðu.
2. Ef hinn almenni maður fær ekki að tjá sig um stjórnarsáttmála þjóðar við ríkiskerfi, hver stjórnar þá lýðræðinu?

Með þessum drögum: „stjornarskra-thjodveldis.pdf“ líkur umfjöllun minni um beint lýðræði og þá sögu sem þjóð okkar á en of margir hafa gleymt, að mínu mati.

Ég hvet lesendur mína til að prenta drögin út og dreifa þeim sem víðast. Þannig skapast samræða þjóðar.

Sem fyrr segir, eftir þrettán mánaða baráttu fyrir þessari umræðu neyðist ég til að snúa mér að öðru.  Fáeinar greinar sem ég ritaði áður á gudjonelias.blog.is eiga eftir að rata inn á vefinn. Það mun því líta út fyrir að ég sé ekki hættur að skrifa um þetta efni en ég er hættur að skrifa nýtt efni.