Eins og allir vita þá eru trúarbrögðin talin í okkar samfélagi uppspretta illsku, heilaþvottar, styrjalda og alls kyns forpokunar á borð við að bæla frjálsa hugsun og vísindi.

Svo hart er fram gengið í stríðinu gegn hinu andlega í vitund mannsins að reglulega eru ákveðnir trúarhópar (eða trúarlegar heimsmyndir) tekin fyrir og djöfluð (Demonized) eða gerð óvinsæl og varhugarverð í hugum fólks.

Fjölmiðlar bæði hérlendis og erlendis birtu tvennar kannanir fyrir um það bil ári síðan, og gerðu áberandi, að á heimsvísu væri aðeins um 55% fólks sem tryði ennþá „á Guð“ eða „að til væri Guð.“ Einnig að á bilinu 30-45% mannkyns væri efins um hvað tæki við eftir dauðann; Algjört tilvistarleysi eða einhver von um framhaldslíf.

Margt var fellt út í þessum áróðri en eins og allir vita er hægt að nota mælanlegar staðreyndir til að móta heimsmynd fólks. Annars vegar að skyldu-námskerfin – sem sumir kalla innprentunarkerfi – hafa kerfisbundið haldið því að ungu fólki síðustu öld og rúmlega það að allt yfirskilvitlegt sé húmbúkk.

Samt trúir enn meirihluti fólks á eitthvað yfirskilvitlegt.

Ennfremur var sleppt að minnast á þá staðreynd að 99% trúaðra efast um tilvist Guðs eða framhaldslíf og líta á efann sem sinn helsta styrk. Flestir hryðjuverkamenn falla inn í 1% hópinn sem er undantekingarfólk og ber vissulega að sniðganga og sporna gegn. Því miður get ég ekki vísað hér í viðurkennda könnun máli mínu til stuðnings heldur reynslu og hyggjuvit, en hinn húmaníski heimur leyfir almennt ekki dýpri hugsun en þetta.

Ennfremur gleymir fólk yfirleitt að minna á þá mælanlegu staðreynd að nær allir landsmenn hafa opinberlega – og löglega – skýrst og fermst til Kristinnar trúar og þar með lýst því yfir opinberlega að trúa boðskap hinnar Lútersk Evangelísku ríkiskirkju. Tæplega er fólk að ljúga með eiðstaf?

Framangreindir punktar eru allir settir fram til að ýta létt á hugarrammann, sem við erum steypt inn í. Reglulega erum við hvött til á vettvangi sjálfshvatningar, ríkis-menntunar og á öðrum rásum hins kollektíva huga að fara út fyrir rammann en um leið og fólk vogar sér að fara rangt út fyrir hann eða of djúpt, má búast við einelti, djöflun eða jafnvel kyrrsetningu (settur í skammarkrók).

Enn síður er bent á hvernig má fara rétt út fyrir hinn heilaga ramma.

Með því að gefa rammanum heilagleika er ég að benda á trúarlega sýn sem ég lærði með því að tileinka mér opinn huga fyrir trúarheimsmyndum. Nefnilega að eingyðistrúin kennir að til séu sjö meginstraumar í hugsun og að hver þessara sjö strauma hafi þrjár hliðar.

Þetta gera tuttuguogeina heimssýn alls og mystík fræði eingyðistrúarinnar (Gyðingdómur, Kristindómur, Íslamdómur, Zaraþústra, Druze, Hopi, ofl.) kenna að til þess að vakna til fulls þurfi maður að geta tileinkað sér þá alla og einnig að geta brotist út úr þeim öllum.

Þetta er ástæðan fyrir að Major Arcana hluti Tarot spilanna innifelur 22 grunnspil, þar af 21 tölusett. Því fíflið hjúpar þau öll og þar með þann sem brotist hefur út úr öllum römmum og frelsað huga sinn og sál.  Húmanisminn er einmitt ein þessara sjö grunn-heimsmynda og innan þeirrar heimsmyndar eru viss hugargildi hafin yfir allan vafa og í vissum skilningi haldin heilög.

Eins og flestum sem leggja stund á sálfræðirýni má vera ljóst, þá skiptir engu hvort við erum trúlaus eða trúuð, sálfræðin er sammannleg um allan heim og á öllum tímaskeiðum. Því meira sem við vitum eða kunnum af mælanlegri þekkingu, hvort sem um er að ræða framþróun eða afturför, þá er ekki að sama skapi víst (í öllum tilfellum) að sálarþroski fylgi með.

Þannig séð er eitt heilagt fyrir húmanista, annað fyrir kristnum og þannig mætti lengi telja. Við þessa ofureinföldun er gott að hafa í huga að undirritaður hefur hér 21 heimsmynd í huga, og að bæði forn Egyptar og forn Indverjar litu á að þessa tölu mætti tvöfalda (með því að lesa hverja mynd á hvolfi) enda var talan 42 heilög hjá þeim báðum.

Sumpart má velta fyrir sér hvort Douglas Adams hafi verið meðvitaður um þetta eða innblásinn þegar hann reit „Vetrarbrautar vegahandbók puttaferðalangsins.“ Í það minnsta er öllum mönnum – körlum og konum – hollt að tileinka sér hárbeitt háð hans þegar skautað er á svelli hættulegra hugmynda.

Undanfarið hefur borið á því að lögregla Lýgveldisins (g’ið á að vera þarna) viðheldur deild sem fylgist með skoðanaglæpum. Þetta er mildað með orðhengilshætti og uppnefnt hatursorðræða (sem aftur er léleg þýðing á hugtakinu Hatursegð).

Sama lögregla hefur ítrekað verið uppvís að skuggalegu ofbeldi í garð borgara, sem langt mál er að telja upp hér og undirritaður hefur margsinnis gert ítarleg skil á öðrum vettvangi. Veit ég af reynslu minni af samræðum við fólk víða í samfélaginu að raun-listinn er mun lengri en mín útgáfa.

Það er rétt að til er klásúla í Almennum hegningarlögum frá Ríkisþinginu, sem almennt er uppnefnt Alþingi*, sem tilgreinir bann við skoðanaglæpum að viðurlagðri allt að tveggja ára refsingu. Ekki er langt síðan felld voru úr gildi lög sem bönnuðu Guðlast, sem er einnig skoðanaglæpur.

Önnur lögin leyfa lögreglu að Athuga, Ákæra og nánast að Dæma og Böðla, hin síðari eru arfur frá tímaskeiði þegar Húmanisminn var ekki hin heilaga kýr almennrar heimsmyndar, eða innprentunar og stjórnkerfis.  Þá má rifja upp að einnig er til klásúla sem tilgreinir að setja má dómara í allt að 16 ára fangelsi fyrir dómsglöp (eða dómsmorð).

Ég veit ekki hvort þessi stutta grein um merkingarfræði og hugtakaskilning skilar sér skýrt eða birtist í huga fólks sem moð og þvæla. Ekki er öllum gefið að tileinka sér heimspekilega nálgun á orðræðu eða að fara út fyrir rörsýn neytendahyggjunnar eða snúa henni yfir í neitendahyggju.

Sjálfum þykir mér nokkuð skýrt að hægt er að beita hryðjuverkum á hugsun.

Jafnvel má færa fjöldadáleiðslu út fyrir ramma sértrúarsafnaða og beita á heilu þjóðirnar. Ennfremur hef ég kynnst á eigin skinni að þegar maður er fangaður í niðurnjörfuðum ramma hinnar réttu hugsunar þá sér maður ekki eigin heim með gestsaugum og er því blindaður af múrvegg sem býr innan hugans sjálfs meðan hugurinn sjálfur horfir á ramma þeirra huga sem hann á samfélag með.

Sem dæmi, þá hef ég reynslu af því að fara með börnum út í náttúruna á aðventunni og kenna þeim að sjá tröllin og segja þeim sögur af því þegar tröllin útdeildu fjórtán hlutverkum sín á milli til að leika jólasveina og færa fátækum Íslandsbörnum gleði og kærleika á erfiðum tímum í sögu okkar.

Fjórtándi jólasveinninn heitir Letihaugur en hann er hvergi nefndur í meginstraums sögunum því hann kemur ekki til byggða. Sögu hans hef ég gert ítarleg skil á öðrum vettvangi og á ekki erindi hér.

Hitt á erindi og það er að þau börn sem eiga sögustund með foreldrum sínum, sem kunna að draga úr ríkidæmi menningarsögu okkar, eiga betri jól en þau sem þurfa róandi í innantómu jólagjafafjalli. Ennfremur að fólk sem kann að nota arkitýpur sagna og góðra fræða, sér til hugardýpkunar og víðsýni, leyfir sjaldan hugarstreitu neysluhyggjunnar eða rörsýn fjödadáleiðslunnar að njörva sig niður.

* Alþingi er gæluheiti fyrir Allsherjarþing sameinaðra Héraðsþinga, sem öll voru sjálfstæð og 39 talsins þegar mest var.

Margir koma með tillögur að breytingum en nær enginn með tillögur að umbreytingu.

Endurreist Þjóðveldi er eina tillagan sem fram hefur komið síðustu áratugi, og jafnvel aldir, sem kemur með raunhæfa og einfalda tillögu að umbreytingum.

Ekki nóg með það heldur mun hún virka á mettíma þegar hún hefur sig til flugs, því hún er nógu einföld til þess og virkjar skapandi hugsun. Hins vegar er lítið um að skapandi hugsun sé virkjuð í samtíma okkar.

Margmiðlun ráðandi afla stuðla að svartsýni, efahyggju og bælingu. Margar aðferðir eru nýttar og ég treysti því að lesandi minn hafi sjálfur velt því fyrir sér eða þekki aðferðirnar sé hann áminntur að gæta að þeim.

Erum við rétta lausnin? Nei! Erum við bezta lausnin? Alls ekki. Við erum eina lausnin sem fram hefur komið. Eina lausnin að umbreytingu, endurbyggingu og endurhönnun sem opnar samtímis fyrir hreinsun hins gamla og spillta um leið og hún opnar veginn fyrir þáttöku allra stefna og afla.

Því er eðlilegt að það taki tíma fyrir þá fáu sem hafa séð eða heyrt málflutning minn að íhuga rökin, sýnina og viljann. Því við erum alin upp í samfélagi sem fyllir höfuð okkar af mælanlegri þekkingu en letur okkur til að tengja punkta. Við íhugum hvorki þekkingarpunkta í samtímaþekkingu né heldur sögulega punkta eða punkta sem spanna veröldina.

Slík þjálfun er nokkuð sem heimspekingar tileinka sér. Þó aðeins að tilteknu marki.

Því svo lítið er um skapandi hugsun á þeim vettvangi einnig að segja má að síðasta nýjung í heimspekisköpun hafi komið fram með Friðriki Nítsje. Hann var dýnamít, en hvar er vetnissprengjan? Þetta síðasta er ritað fyrir þá sem lesið hafa Handan góðs og ills.

Þegar við sjáum tillögur, hugmyndir og uppástungur erum við alin upp við að þrefa um þær og rökræða. Við ræðum hvort þær séu geranlegar og viðeigandi, hverra hagsmuna þær munu þrengja og hverjum þær umbuna. Svo kemur egóið, því hver og einn vill að sín hugmynd verði fremst.

Enginn vill láta kveða sig í kútinn. Samvinna er leiðigjörn, því hver á að leiða hana? Svo týnumst við í að rífast um trén í skóginum og týnum skóginum sjálfum.

Þetta er það sem gerist þegar Endurreist Þjóðveldi er rætt. Fólk dettur niður á plan á borð við, þetta er afturhvarf til fortíðar eða við verðum að borga eða þetta er ljóta ruglið eða þú færð enga með svo slepptu þessu og svo mætti lengi telja. Enginn sér skóginn, því við erum alin upp við að þrefa og festast í hjólfari.

Ráðandi öfl, eða ráðandi straumar, hagnast á kyrrstöðu. Því er umræðum beint af Varðhundum kyrrstöðu í þær brautir  að vera fastar í hjólfari. Ég sting því upp á öðru hjólfari:

Látum gott heita hvort hugmyndir mínar séu rugl eða óraunhæfar. Gefum okkur smá séns í því sem Edvard De Bono nefndi Lateral thinking og er virt aðferð sem notuð er af nær öllum sem skara fram úr í stjórnun, viðskiptum eða vísindum: Gefum okkur að grunnhugmyndin virki.

Gefum okkur að Nýtt þjóðveldi rísi, það afmái skuldir þjóðarinnar og gefi almenningi og viðskiptalífinu hreinan skjöld eða autt blað. Gefum okkur að hægt sé að byrja frá grunni, fyrir almenning,  viðskiptalíf og stjórnmálalíf.

Hvernig myndum við þá gera hlutina? Hvernig myndir þú vilja sjá hin ýmsu málefni? Hvað með lífeyrissjóði? Hvað með erlend samskipti? Hvernig yrði eftirlit með stofnunum? Hvernig yrði ýtt undir nýsköpun? Hvaða tillögur blunda í þér sem þú gætir komið á framfæri?

Þjóðveldi vill sjá tillögur frá fólki, frá öllum borgurum, efafólki, lýðveldisfólki og þjóðveldisfólki.

Hver sem er getur sent inn tillögur. Við getum stofnað spjallborð, eða FB grúppu. Allt er hægt, en maður þarf stundum að komast yfir blindhæðina til að sjá hvernig landslagið er hinum megin. Umfram allt, ef við ætlum að skapa beint lýðræði þurfum við að læra að nota það.

Ég hef áður minnst á að til eru einföld drög að stjórnarskrá – á alþýðumáli – sem þegar er verið að ræða. Hún er í dag í 47 greinum. Hvað er stjórnarskrá Íslenska lýðveldisins löng? Hvað með tillögurnar frá 2012? Okkar skrá er tillaga að umræðu, handa þjóðinni og hún er einföld því hún er hönnuð til að virkja vald þjóðar sinnar.

Stjórnarskrá Þjóðveldis er sú eina í mannkynssögunni sem beinlínis krefst þess að þjóðin breyti henni og einnig sú eina sem ætlast til þess að þjóðin ákveði sjálf hvernig sköttun skuli háttað. Þá bannar hún með öllu allt hernaðarbrölt innan lögsögu sinnar og gefur þjóðinni færi á að velja sjálf gjaldmiðil sinn.

Valdið er þitt, en til að nota það þarftu að trúa á sjálfan þig og smíða samfélag með nábúa þínum. Ef þú gerir hvorugt, þá mun elítan gera það fyrir skuggavaldið, þér í óhag. Ef þú vilt.

Skynjunarlyf eru með vissar ábendar varðandi þetta eins og Terence McKenna hefur margbent á og bókin “The Doors of Perception” eftir Aldous Huxley en sú síðari er frábær lýsing á áhrifum Meskalín á vitundina.

Tökum sem dæmi áhrif sveppa, hveitis eða kaktuss á vitund og skynjun og berum saman við áhrif framleiddra kemískra efnasambanda sem eru fjarlægri náttúrunni.

Mörg dæmi eru um áhugaverð áhrif Kókalaufs, Kannabisjurta eða Valmúa á vitund en hreinsuðu efnasamböndin á borð við Kókaín, Heróín eða þá LSD (sem líkir eftir Meskalíni) benda til skaðalegra áhrifa á heilsu og persónuleika.

Menning okkar lifir í auknum mæli á fæðu sem hefur farið í gegnum vélar, hreinsanir og meðhöndlun af ýmsu tagi sem drepur niður hið lífræna og rústar jafnvæginu. Við sjáum áhrif þess á vitund samtímans.

Hver kannast ekki við að þegar fæðan inniheldur áberandi magn af hveitafurðum að tilfinningasveiflur eru dýpri og dramakenndari?

Eitt sem mér þykir áhugavert í tengslum við McKenna og Huxley. Báðir snillingar orðsins, báðir vel menntaðir á sínum áhugasviðum, og báðir mjög áhrifamiklir kennarar. Báðir upplifðu áhrif efnanna á vitund sína frá sjónarhorninu ég. Tökum dæmi.

Þegar Aldous Huxley lýsti fyrstu reynslu sinni af Meskalíni var öll lýsingin staðfærð út frá vitsmunalífi hans sjálfs. Hann lýsti þó snilldarlega vitundarvíkkun sem margir andlegir leitendur hafa öðlast í gegnum mismunandi tegundir af innhverfri íhugun eða endurspeglun (Reflection), svo og lærdómi leitandans í gegnum skólun reynslunnar.

Þar sem vitundarvíkkun færir skynjun á veruleika út fyrir hann sjálfan og hann sér meiri dýptir, fleiri tóna, óútskýranlegan skilning og um leið vissa friðsemd eða kyrrð. Öll túlkun þeirra var staðfærð á þann veg að skynjun mannshugans gæti verið blekking og að mannshugurinn þyrfti – eða græddi á – að opna vitund sína fyrir víkkun almennt.

Með öðrum orðum gefa þeir til kynna að vitund okkar sé takmörkuð og hugsanleg blekking. Ég leyfi mér að koma með þriðja sjónarhólinn: vitundarvíkkun þeirra hafði ekkert með mannshugann að gera heldur voru þeir gestir í hinni kollektívu vitund jurtanna. Gæti vitund þín upplifað á vissan hátt að vera gestur í vitund sólna?

Hinn nýi sannleikur er því ekki æðri né óæðri heldur sú vitund sem hin vitundin upplifir og endurspeglast í eða dansar með þinni þegar hennar er neytt.

Næsta vitund er ekki endilega næsti sannleikur eða nauðsynlega næsta vídd í tröppugangi, heldur bara önnur vídd og þá öðruvísi en þín en samt í sama efnisheimi. Margir vitringar mannkynssögunnar hafa bent á að til séu sjö vitundarvíddir, sjálfur hef ég lengi trúað að þær séu níu. Eins og einn söngtexti segir svo skemmtilega, við erum í vindmyllum hugans.

Ég skelli hér með tengli á bókina „The Doors of Perception“ eftir Aldous Huxley.

httpv://www.youtube.com/watch?v=fp6Dpd41xZg

Einnig frábær fyrirlestur Terence McKenna hjá Jung Society í Kaliforníu.

httpv://www.youtube.com/watch?v=YWoHLcHC0oM

Sjálfur hef ég ekki reynt þær leiðir sem þessir tveir snillingar mæla með. Ég þekki þó vel það sem þeir lýsa því ég hef upplifað samskonar í gegnum innri íhugun, og endurspeglun (reflection) og þá sérstaklega það sem ég nefni á ensku „meditative stance.“

Með öllu þessu þá vil ég meina að við græðum öll á því að víkka vitund okkar en hvaða leið fólk vill fara kemur mér ekki við. Eins og Biblían segir í Predikaranum, þá höfum við leyfi Guðs til að kanna ótroðnar slóðir en verðum þó dregin til ábyrgðar á afstöðu okkar.

En ef þú í leyni hugsar stundum á þá leið að ekkert nýtt sé að gerast í lífi þínu, að þú sért í sömu sporum, að tækifærin séu ekki að koma til þín, þá veistu þetta ekki í raun.

Ástæðan er einföld – eins og allt í Ferlinu.

Þú trúir enn að þú eigir að lifa lífinu eins og þú hefur alltaf gert. Þú trúir enn þeim hugmyndum sem aðrir hafa þróað handa þér. Það geta verið hugmyndir frá samfélaginu, fjölmiðlum, félagsnetinu, fjölskyldunni eða þínum eigin skoðunum.

Þannig erum við föst í hjólfari hugans af gömlum vana og án þess að sjá farið. Við sjáum ekki hugmyndirnar sem við höfum innbyrt og gert að múrsteinum sem ramma okkur inni. Því hjólfar hugans er einmitt þær hugmynda-brautir sem hugurinn starfar eftir – sem móta eitthvað sem nefnt er egó.

Egó er þannig uppskrift, og ekki ein heldur margar. Uppskriftin að Foreldri, uppskriftin að Vinur, uppskriftin að Starfsmaður, uppskriftin að Kynvera, uppskriftin „Að versla“.

Samtíminn er ekki kominn á þann stað enn að sjá skýran mun á hugarkerfi – eða egó – og sjálfi. Þó flestir viti að munur sé á þessu tvennu þá hafa vísindin ekki viðurkennt það enn og þess vegna er því ekki haldið að okkur.

Ferlið kennir að flest vanlíðan stafar af því að hafa ómeðvitað keypt þá skynvillu að egóin séum við sjálf og þannig ýtt sjálfinu til hliðar. Sjálfið er hið raunverulega *þú* en þú sérð það ekki fyrir hugmyndakerfum egósins.

Ef líf þitt er staðnað þá er það vegna þess að þú hangir í uppskriftum hugans og trúir að þær séu þú. Eina leiðin út er sú að henda þessum uppskriftum einni af annarri í hvert sinn sem þær koma upp.

Þetta er gert með einni hugsun: „Hvernig get ég hugsað þetta öðruvísi?“ Það er ekki gert á einum degi, heldur með hugarfarsbreytingu sem tekur tíma, í ferli hins jákvæða vilja.

Látum vera þegar við beygjum okkur eftir sápunni þegar banki er í augsýn og að sjaldan er banki úr augsýn.

Ekki þarf að nefna pólitíkina. Öllum er ljóst að sú tík þarf meira en nammi og hlýðniþjálfun. Múll og gelding væri nær lagi en það má ekki rugga bátnum.

Svo er það andlega hliðin. Guðleysingjar, siðprúðir, og safnaðarfólk – öll þjóðin – sperrir eyrun við fréttum að handan. Engin er fjölskyldan sem ekki hefur ófreskan innanborðs.

Svo hvað er úrskeiðis? Hvers vegna er þjóðarsálin eins og álfur út úr hól á flestum sviðum en þó afburða snjöll?

Í morgun rann upp fyrir mér ljós. Niðri í fjöru af öllum stöðum. Ég var að týna grjót til að gera steinkarla og steinkerlingar: Við erum hálálfar! Við þurfum sálar-leiðréttingu. Við þurfum að viðurkenna að til hálfs erum við álfar frá landnámi, og til hálfs venjulegt fólk.

Ég útbjó mig til landkönnunar með tjaldi og ýmsum græjum og gat gleymt mér tímunum saman á ferðalögum.

Herbergið mitt breyttist stundum í ókunnar borgir og undraheima af ýmsum toga. Þegar ég varð unglingur breyttist þessi veröld. Þá fór ég í krossferðir eða kúrekaferðir. Vann þannig ýmsar hetjudáðir og bjargaði mörgum fögrum meyjum úr alls kyns háska. Lóðin í kringum húsið heima breyttist í landakort og dró ég upp heimssögu míns ímyndaða heims á lóðinni og túninu heima.

Snjór var besta teikniblaðið þegar ég teiknaði þannig upp heilu löndin og jafnvel heimsálfurnar og gat gleymt mér dögum saman við að skálda sögur þessara landa.

Þessi veröld hvarf ekki fyrr en nær tvítugu þegar heimurinn okkar sannfærði mig um það að mín innri veröld væri einskis virði. Rúmum tuttugu árum síðar, veturinn 2013, sá ég listakonu skrifa um sína fornu veröld á Netinu, og mín lifnaði við að nýju. Ég áttaði mig á því að hún var til enn, hún hafði ekki dáið, og ég sór þess eið að lífga hana og halda henni við.

Ég hef lengi trúað því að þegar við gleymum barninu í okkur þá gleymum við okkur sjálfum. Hluti þeirrar vinnu sem ég geri í Ferlinu er að endurlífga barnið og færa það til nútímans, en hluti þess á að vera barn áfram. Ég er listakonunni þakklátur fyrir að minna mig óvart á þetta.

Jörðin hefur því lifað í 32% af aldri alheimsins!

Sólin okkar er talin um 60.000.000 árum eldri en jörðin, sem gerir hana 4,6 milljarða ára. Tja, jafngamlar! Sólin er bara 22ja ára, þó er hún miðaldra. Þannig að við höfum allavega milljarð ára til að finna og kolonísera aðra jörð! Er það fráleitt?

Vetrarbrautin er talin vera 13.2 milljarða ára. Sem útleggst sem 13.200.000.000 ár!

Almeimurinn var því nýfæddur þegar okkar vetrarbraut fæddist, en hvað verður þetta gamalt í allt? Hvað höfum við langan tíma? Að því gefnu að við ætlum að leggja undir okkur vetrarbrautina og helst næstu líka. Að því gefnu að við – sem mannkyn – viljum lifa af þegar sólin okkar deyr.

Það er eðli mannsins að víkka út takmörk sín og ekki er ráð nema í tíma sé tekið. Rökstuddu takmörk þín og þau eru þín.

Eina ástæða þess að við erum ekki lögð af stað, er sú að við trúum ekki að við munum nokkru sinni geta ferðast á hraða ljóssins, jafnvel ekki hálfum. Einu sinni trúðum við því að jörðin væri flöt, og ennfremur að við myndum aldrei geta flogið til tunglsins. Svo hví skyldum við trúa því að hálfur hraði ljóssins sé utan getu okkar?