Þetta er stór iðnaður, að vinna kol og drífa áfram stóriðnað erlendis. Ein virkjun fyrir litla verksmiðju á Bakka við Húsvík er lítill dropi í samanburði.

Ég hef fylgst með því sem er í umræðunni hérlendis vegna undirbúningsa á Bakka. Það er margra ára undirbúningur, djúp spilling á borð við það sem Draumalandið bendir á og stórfelldur fjáraustur.

Mér hefur sýnst að hvert nýtt starf sem verður til á Bakka mun kosta frá 50 til 70 milljónum. Undirbúningur tekur mörg ár og meginmiðlar birta litla umfjöllun eða rýni varðandi það starf. Á bak við tjöldin eru ýmis undirbúningsverkefni s.s. vegagerð, gangnagerð og virkjana undirbúningur sem lítið er minnst á.

Segjum að eitt starf kosti 60 milljónir, en þeir áætla 120 störf sem gerir sjöþúsund og tvöhundruð milljónir. Hvað ef slíkar fjárhæðir færu í nýsköpunarstefnu? Hvað gætu hundrað manns skapað öflug sprotafyrirtæki í Norðurþingi ef þeir hefðu aðgang að heildar upphæðinni?

Hvað ef þessir hundrað hefðu aðgang að helmingi hennar? Myndi fólk fara út í meira af lífefnaiðnaði á borð við Saga medica, Villimey, Penzim, hvalaskoðun, jeppaferðir, sölu á skartgripum úr hrauni? Eru til fleiri hugmyndir og vaxtar pælingar eða myndu menn á landsbyggðinni einblýna á strandveiðikvóta?

Ég prófaði að nálgast atvinnuþróun nyrðra í fyrra. Ræddi við fjölmarga og meðal annars sýndi einfalt reikningsdæmi til að skapa 20 manna hugbúnaðar fyrirtæki á þrem árum fyrir fimmtíu millur. Jafnhliða því að skapa þekkingarstörf til útflutnings á lausnum var hugmynd að bjóða kennslu á fræðum sem ekki eru í boði nyrðra.

Þetta þótti þó ekki trúverðugt þó búið væri að vinna heimavinnuna. Strandveiðikvóti, Hvalaskoðun, Virkjun og verksmiðja, það er lífið.

Ég trúi því að hefði þjóðin aðgang að því fjármagni sem fer í virkjanir og stóriðju myndi hún skapa hundruðir starfa fyrir brot af þeim upphæðum sem spillingarhýtin gleypir. Vissulega tæki það tíma að fæðast því til þess að hugvit blómstri þarf einnig menntun og sýn sem ekki er alltaf hlúð að.

Þó mikið sé af námskúrsum í skólakerfinu þá er ekki mikið gert af að kenna skapandi hugsun. Þetta eru stór orð en ég hef sjálfur lært skapandi hugsun í tengslum við hugbúnaðargerð og heimspeki, og það skín í gegn víða í skrifunum mínum og lesendur mínir vita að ég er ekki að fordæma neinn heldur æðrast. Því ég veit hvað við missum af miklu.

Það er hins vegar ekkert lýðræði hér, engin nýsköpun, engin sýn og engin gagnvirk umræða. Þú getur treyst að til er fólk sem vinnur beinlínis við að rugla umræðuna í ríminu. Sumir sem þú heldur að séu mótþróapennar eru beinlínis að hræra upp í umræðunni, oft ómeðvitaðir um það.  það er nefnilega til valdamikið, auðugt og vel tengt fólk sem er meðvitað um sálarástand lýðsins, sem græðir á að rugla umræðuna í ríminu og kann það.

Valdahópurinn sér vinsælan penna, einhvern sem smalar lesendahóp en er ólíklegur til að smala hópnum til aðgerða og hann fær ýmis tækifæri í gegnum tengsl, eða skrifar úr erlendu skjóli. Ekki er allt sem sýnist og margir eru erlendis því þeir hafa verið flæmdir burt.

Reynt var að flæma mig burt en ég elska landið mitt og vill frekar vera fátækur hér heima en efnameiri úti. Satt að segja græddi ég á því að verða framalaus og heimilislaus; því ég komst að þrennu. 1. Þú átt meira en þú þarft. 2. Þú ert alltaf sterkari en þú heldur. 3. Vinur í raun er betri en viðhlæjandi á kaffihúsum eða Facebook.

Vandi okkar í dag er ekki neinn miðað við heiminn allan og það er á suðupunkti víða. Fólk er mun meira meðvitað víða erlendis og ástæðan er að hluta sú að grasrótin er fjölmennari og samræður þar virkari meðan við erum færri, háðari fáum fjölmiðlum og förum lítið út á meðal fólks að spjalla saman heldur störum stjörf á skjáinn.

Svo koma hálfblindir egópennar sem hræra upp í samfélagsmiðlum og bloggheimum, sumir gætu verið á spena en myndu aldrei segja frá því. Blint lið sem hringsnýst í kringum sjálft sig meðan elítan dansar að vild. Á meðan umræðan – sem er ekki samræða – einblýnir á stök reiðimál sér þjóðin ekki hversu auðvelt er svelta hagkerfið til hlýðni og undiroka sálarlaus stjórnmálin, með smá hugviti.

Einn spuninn kemur varpar skemmtilegu ljósi á þessa hringiðu, og það er gengi krónunnar.

Meðan seðlabankinn og hinir bankarnir velta reglulega upp vanda krónunnar og meginmiðlar mjálma með sjáum við trén en ekki skóginn. Krónan skiptir okkur engu. Við erum algjörlega sjálfsnæg um allt sem skiptir okkur máli en neyslukerfið leyfir ekki rökstuðning þess og andleg meðvitund fólks hefur takmarkaðan skilning á slíku því fólk hefur misst trúna á eigin rök og gleymt muninum á skoðun og afstöðu.

Við erum til að mynda heilaþvegin af að við séum ekki sjálfum okkur næg um lyf, eldsneyti og klæði. Sem er að mestu leyti blekking.Hérlendis er hægt að framleiða alla olíu og öll lyf, auk allrar fæðu. Við erum nú þegar sjálfum okkur næg um hita og rafmagn og stutt síðan við framleiddum eigin áburð og sement.

Vissulega eru sum lyf svo sérhæfð að við gætum þurft að kaupa þau, í það minnsta um einhvern tíma en það er minniháttar í hlutfalli heildarinnar. Vissulega þyrftum við áfram að flytja inn klæði og sérstaklega því við erum orðin svo heiladoðin og löt að við hendum heilum flíkum og jafnvel nothæfum saumavélum.

Við erum mun sjálfsnægari en við trúum en sem dæmi um hversu lágt við erum sokkin sem einstaklingar, þá refsum við ekki bankanum því það myndi kosta okkur fáeinar aukakrónur í vexti og við trúum ekki á mátt okkar til að sannfæra nágranna okkar með vel völdum orðum að taka þátt.

En frelsi kostar og sjálfsnægja krefst áreynslu, rétt eins og það er ekki nóg að kaupa kort í ræktina til að verða smart, maður þarf að mæta og maður þarf að eiga samskipti; því hvers virði er að vera smart ef enginn horfir á?

Þeir voru ómenntaðir en við erum menntaðir. Þeir áttu ekkert og við eigum helling. Þeir gátu ekki ferðast en við getum ferðast.

Hvert einasta heimili er skuldsett langt umfram eignir. Þær litlu eignir sem heimilin hafa eru veðsett langt umfram verðgildi.

Sum heimili fengu þá blessun að færa skuldirnar niður svo aðeins var skuldað rúmlega meira en verðgildi eignar.

Hver á þessi heimili? Sá sem á kröfurnar eða sá sem heldur sér á floti? Ég hef séð eignir sem fólk átti meirihlutann í hverfa ofan í gímald kröfuhafa á bak við ólög og fólk borið út. Ég hef séð fólk niðurlægja eigin reisn af ótta við að missa starf og síðan eignir.

Læsi skólabarna og okkar sjálfra mælist langt fyrir neðan systurþjóðir okkar í Skandinavíu. Fólk er orðið óskrifandi því það er háð því að vélrita. Fólk býr yfir mikilli þekkingu en sárafáir nenna að lesa meira en skjáfylli og enn færri kunna að tengja ólíkar þekkingar saman í huganum og skapa þannig nýja og frjóa hugsun. Fjöldinn virðist dáleiddur af fyrirsögnum en þó eru einstaklingar mun pældari.

Vit er ekki alltaf háð lestri, heldur sagnahefð og sönghefð, því þar býr menningin og af þessu áttu og eiga Bandarískir blökkumenn nóg.

Að eiga hluti þykir ekki merkilegt né göfugt. Vissulega eigum við húsbúnað, mubblur, húseignir, bíla og mikið af fötum til skiptanna. Hvaða mannvera hefur hugsað eftirfarandi á dánardegi „ég á mikið af hlutum?“

Ef eitthvað er þykir sá maður frjálsari sem á fáa hluti, því hann getur tekið sig upp fyrirvaralítið og ferðast eða flutt hvert sem er. Aukinheldur hefur hann minna af áhyggjum. Ég leyfi mér að spyrja hví okkar upplýsti samtími er stútfullur af kvíða, reiði og áhyggjum?

Ég held að þetta síðasta svari tveim af þeim fullyrðingum sem ég lagði upp með. Sjálfur á ég ekki neitt utan þá sem lífsanda draga á mínu heimili. Ég á hins vegar heiður minn óskertan, frelsi í huga mér og hjarta og ég verð ekki kúgaður til hlýðni enda er búið að taka allt af mér af hlutum og ímynduðum verðmætum.

Ef fólk aðeins sæi raungildi eigin hlekkja, myndi það byrja að hugleiða þau gildi sem menning þess og reisn hvílir á. Reiðin myndi dvína, því hún er ævinlega tákn ótta þess sem langar út fyrir eigin ramma en þorir ekki. Þá væri þess skammt að bíða að hin góðu gildi sem þjóðin ann mest myndu rísa á ný. Þar rís hið verðmætasta af öllu sem verðmætt er: frelsi og trú.

Ég trúi á gildismat Íslensku þjóðarinnar eins og það var nýtt til að byggja upp þægilegasta samfélag sem jörðin hefur þekkt. Ég trúi á sjálfan mig og þann dug sem hugsun mín býr yfir.

Ég trúi á góðan Guð og að hann sé þess verður að fylgja gildum hans: Frelsi, Dugur, Heiður, Kærleikur, Vingjarnleiki, Þolgæði, Skapandi hugsun, Fersk ímyndun, Fyrirgefning, Trúfesti, Sannsögli, Sanngirni, Hatur á hinu illa … og eitthvað fleira jákvætt.

Þess vegna sniðgeng ég kerfin í Lýðveldi óttans. Ég er borgari hins gjörspillta smánarríki sem kennir sig við Lýðveldi en framtíðarborgari nýs og endurhannaðs Þjóðveldis sem þegar er risið þó enn sé fámennt. Það er reist á göfugustu hugsun sem mannsandinn hefur séð á vorri jörð, Beinu lýðræði.

Það sem gerir Beint lýðræði göfugt er að annars vegar sýnir það í verki trú og traust fólks hvert til annars og sameiningaranda þeirra sem vilja reisa í sameiningu samfélag sem henti öllum þáttakendum. Það sýnir einnig í verki þá fullyrðingu að fólk vex undir ábyrgð.

Ríkiskerfi heimsins og trúarkerfi hafa aldrei sýnt þetta traust til fólks og menntakerfi þjóðanna elur fólk á þeirri hugsun að það leiðtogar séu náttúrulögmál, um leið felur fyrir fólki þá augljósu staðreynd að einu kerfin sem eru náttúrulögmál eru þau sem náttúran fylgir sjálfri sér til heilla. Engin stjórn að ofan hefur nokkru sinni verið umhverfi sínu né þjóð til heilla.

Beint lýðræði er einmitt ekki stjórn að ofan heldur grasið sem vex upp úr jarðveginum, en meðan grasið trúir ekki á sjálft sig heldur lætur eikurnar stjórna sér verðum við að bíða stormsins sem brýtur eikurnar niður, storm hins umbreitta hugarfars þegar grasið skilur að þó það leggist í storminum þá brotnar það ei og að það er sterkasta lífvera jarðar því það vex alls staðar.

* Þetta greinarkor var áður birt í styttri útgáfu gudjonelias.blog.is

Mörgum yfirsést hins vegar að hin raunverulegu átök gerast inni í höfðum okkar sjálfra. Við sjáum oft ekki það sem er hulið á bak við örþunna filmu skilnings okkar. Enginn fæðist í náttúrunni með eignarrétt eða afsal fyrir nokkrum hlut. Enginn fæðist með skjal í höndum sem skilgreinir hvað sé rétt eða rangt.

Náttúran er mikið eldri en við, margfalt öflugri en við, og hún hefur sínar eigin reglur. Í það minnsta helmingur okkar eigin reglna er á skjön við reglur náttúrnnar en við erum sjálf mjög öflug. Nægilega öflug til að reisa girðingar á milli okkar sjálfra og náttúrunnar.

Sjálf erum við sem einstaklingar of aldursstutt eða skammsýn – sumir myndu segja þröngsýn – til að fá nægilega yfirsýn til að sjá hvernig náttúran hugsar í lengri tímalínu en við sem einstaklingar og að hún sér margt – ef ekki flest – í víðara samhengi en við sjáum það.

Þegar öllu er á botninn hvolft þá er heimili þitt skilgreint af þeim hugmyndum sem þú gerir um það og hvernig þú útbýrð það er mótað af sömu hugmyndum. Þó kraftur þinn sé nægilegur til að gera þessar hugmyndir birtanlegar er það ekki hið sama og segja að hugmyndir þínar séu náttúrulegar – kannski margar en ekki allar.

Skýrasta dæmið er fjármagn. Þegar þú heldur á fimmþúsund króna seðli þá hefur hann verðgildi fyrir þér. Þú hefur tilfinningu fyrir þrem matarpokum í Bónus eða einni bíóferð fyrir þig og ástvin þinn. Þú veist að þú getur ekið bílinn þinn marga kílómetra fyrir seðilinn og keypt ýmislegt.

Þannig hefur seðillinn sjálfur verðgildi fyrir þér vegna þess að þú veist hve margt eða mikið þú getur fengið fyrir hann. Smám saman yfirsést þér að hann er ávísun á fimm þúsund myntir sem á stendur „ein króna.“ Þér fer að yfirsjást að myntin sú arna er einnig ávísun á eitthvað annað verðgildi – sem eitt sinn var visst magn af gullforða – og sé það geymt skuli hjá einni stofnun.

Smám saman hefur verðgildið sem var á gullforða færst á slegna mynt og síðan yfir á litprentaðan pappír sem aðeins ein stofnun má prenta og jafnvel stofnunin sú arna getur ekki prentað seðilinn sjálf. En hvaða máli skiptir það? Seðillinn dugar þér fyrir því sem þú færð fyrir hann og þú hefur fyrir löngu þróað með þér ónæmi fyrir því að seðillinn er löngu horfinn úr veskinu þínu og kominn í tölvufærslu inni í bankakerfi undir stjórn fyrrnefndrar stofnunar.

Aftur skiptir þetta engu máli fyrir þér því þú þarft ekki seðilinn. Þú þarft aðeins að vita hvaða tölugildi er geymt í tölvufærslunni hjá þeirri stofnun sem geymir „upplýsingar um verðgildið.“ Þú hefur löngu vanist því að rétta renna má plaststrimli í gegnum tæki og færist þá hluti af tölugildinu frá þinni kennitölu – sem einnig er hugmynd – yfir á tölugildissafn (eða reikning) hjá eiganda annarrar kennitölu.

Hve margar hugmyndir koma fram í þessum pistli sem eru fjarlægar náttúrunni og aljgörlega hugrænar? Jafn einfalt fyrirbæri og peníngur er orðinn ískyggilega flókin hugsun, hvað þá með aðrar hugsanir sem við hefjum yfir allan vafa og tökum sem áþreifanlegan veruleika? Hver á að hafa yfirsýn yfir þennan frumskóg sem veröld okkar er,?

Ég er ekki byrjaður á að lýsa hlutveruleikanum; hinum náttúrulega veruleika. Eðlilega er fullt af fólki sem sér í gegnum þessa örþunnu filmu sem heldur okkur í eltingarleik við okkar eigið skott. Þeir sem reyna að benda öðrum á þessa hluti gengur það ævinlega vel, því við sjáum þetta öll, en þeim gengur illa að fá okkur til að hætta dansinum.

Því hvers vegna ætti ég að mótmæla notkun á seðlinum? Hvers vegna ætti ég að umbylta því hvernig ég skilgreini hugmyndina að heimili? Þetta eru þrautreyndar hugmyndir sem virka og hvers vegna ætti ég að verða þessi skrýtni sem ruggar bátnum? Betra er að vera með á meðan það virkar.

Smám saman myndast þannig tvær fylkingar. Ein sem heldur áfram að bæta eldi í arininn á hugmyndakerfum okkar og hin sem reynir að hlaða nýjan arin. Báðar fylkingar sjá mörg hugmyndakerfi en þar sem þau eru að því er virðist í átökum sést ekki í þriðja hugmyndakerfið.

Tökum dæmi af tveim fylkingum. Annars vegar fólk sem vill viðhalda því heimskerfi sem við búum við og stefnir í „Nýtt heimsskipulag“ (New World Order). Hins vegar er fólk sem stendur gegn nýja heimsskipulaginu og gegn mörum fléttum þess en af fléttum eru frægastar peníngafléttur bankakerfanna og hins vegar klúbbar – eða leynifélög – þeirra sem sitja efst í þessu kerfi.

Hér hefur því verið lýst ofur einfaldaðri mynd þeirra tveggja fylkinga sem berjast um hugsun þína og heimssýn. Flest á þeim orrustuvöllum er ósýnilegt því þeir sem berjast fyrir nýja heimsskipulaginu stjórna meginmiðlum sem aftur dáleiða um það bil þrjá fjórðu fólks til hópferðalags samfélagins. Sá hópur nennir ekki að lesa neitt leiðinlegt eins og ábendingar varðandi flétturnar.

Hinn hópurinn er uppfullur af þrasi og sundrungu innbyrðist og sér ekki eigin hugarfléttu; sumsé að hann er aðeins skuggahliðin af hinni. Þannig missa báðir hóparnir sýnina á að báðar leiðirnar eru ófærar í náttúrulegu samheingi. Báðir hóparnir „standa á móti einhverjum“ og hvorugur sér að leið náttúrunnar er sú að vera ekki á móti neinum heldur fara þá leið sem leiðir til lífs heildarinnar.

Hjá hinu náttúrulega ríkir kyrrð, því þar er erfiðað án strits. Þar er ekki staðið gegn neinum, enginn er dæmdur, enginn er heldur lofaður. Aðeins áframstreymið sjálft er upphafið. Þegar á rennur niður hlíð rekst hún stundum á hindranir, þá finnur hún leiðir. Aðal mál árinnar er að ná til sjávar og hefja þaðan ferðalagið á ný.

Hið sorlega er að hvorug fylkingin er til búin til að hlusta á þau rök sem hér eru framsett og jafnvel þó þær gerðu það myndu rökin hér virka sem rökleysa, því þau standa utan við hið viðurkennda hugarfar beggja. Því þessi sýn tilheyrir öðrum heimi, sem lofað var fyrir þúsundum ára að myndi rísa, og lofað er enn að muni rísa.

Hann mun þó ekki rísa fyrr en fyrrgreindar fylkingar opna eigin hugardyr fyrir þeim heim, hann verður ekki gefinn í gegnum farveg kraftaverka eða heimseyðingar af hendi Guðs. Fyrst eyðum við heiminum sjálf og þeir sem yfirstíga þá verund munu endurreisa eitthvað sem aldrei hefur sést áður.. Eitthvað sem hefur verið margsýnt í þessum heimi hvernig reisa skuli, því hefur verið marglýst, og það blasir við hverjum þeim sem vill sjá fyrir náð.

Kjarni sjálfstæðisflokksins vill sýna samfellda heild út á við. Þó margir félagar séu flokknum ósammála í mörgu virðist samstaðan sterk.

Í heildina var ég meira sammála þessum flokki en nokkrum hinna en einnig hrifinn af þessari ímynd.

Þau atriði sem ég er ósammála flokknum með, hélt ég að ræða mætti við flokksmenn á þeim vettvangi sem flokkurinn notar til innri rökræðna.

Sjálfur kynntist ég þessum vettvangi og virðing mín fyrir honum jókst um tíma. Margir eru ósáttir við flokkinn þá dagana (2013) og eru enn. Á ég þá við staðfasta hægrimenn sem vilja selja landið til Evrópu, eins og gert var á Sturlungaöld.

Hafa þeir rétt til sinna skoðana og er það vel.

Stór hluti þessa fólks lítur til annarra flokka og kemst að því að enginn þeirra skilar því sem við hægrimenn getum sætt okkur við. Líklega munu margir þeirra skila auðu í næstu kosningum, enda er enginn annar hægri flokkur á landinu. Utan Hægri grænna sem enn hefur ekki fest sig í sessi.

Það hefur alla jafna verið áhugavert hve margir valkostir eru vinstra megin en færri hægra megin. Að því sögðu tek ég undir með þeim röddum sem álíta tvívíða hugsun hægri og vinstri vera úrelta. Sjálfur vil ég frekar hugsa í hring eða kúlu.

Líklega líða þó aldir áður en mannheimur skilur slík stjórnmál: Beint lýðræði, eða skammtalýðræði. Fornmenn hefðu þó skilið þá afstöðu enda beittu þeir henni.

Að þessu sögðu hef ég ekki mætt á fundi í mínu sjálfstæðisfélagi síðan ég hóf þáttöku í starfsemi Þjóðveldisfélagsins. Ég trúi á endurreist Þjóðveldi og tek ekki þátt í stjórnmálum Lýðveldis:

Ég sniðgeng þau að öðru leyti en einu, ég mæti á kjörstað en ég skila auðu. Ég er sannfærður um að  Þjóðveldi rísi og þar muni stjórnmálaflokkar – minn þar með talinn – finna sinn farveg.

Stjórnmál Lýðveldis einkennast af glundroða, þvermóðskuhætti, þrefi, óttaáróðri og ríg. Ég trúi að þetta séu síðustu kosningar Íslenska Lýðveldisins og hef rökstutt það ríkulega á öðrum vettvangi. Tja, kannski ekki alveg síðustu en með þeim síðustu.

Eitt af því sem ég sé er hvernig fólk í stjórnmálum, bæði til hægri og vinstri, einblýnir á kappræður og þvermóðskulegt virðingarleysi í skoðunum þó oft sé orðagjálfrið sjálft í kurteisistón. Þetta er líklega eðlilegt, því hinn almenni maður, sem í orði kveðnu á bæði valdið og budduna, hefur engin áhrif þegar upp er staðið og stjórnmálamenn í raun afar lítil.

Sjálfur er ég hrifinn af einfaldleika. Tökum tvö dæmi um hvernig leysa mætti tvö af stærstu deilumálum samtímans með einföldum hætti.

Kvótabréf einstaklinga. Hver einasti borgari fengi sent bréf sem staðfestir hve stórt hlutfall hann á af kvóta þjóðarinnar. Einskonar hlutabréf í kvótakerfinu. Hann fær þetta sent, hann á það, hann má ráðstafa því að vild. Einföld lagasetning sem myndi vissulega setja suma í uppnám, en þú bakar ekki pönnukökur nema brjóta tvö egg. Handhafi bréfsins fær sínar rentur af útleigu kvótans til útgerða, og greiðir skatt af því. Þetta má gera með einföldu tölvukerfi sem tölvunarfræðinemar geta skrifað við næstu útskrift úr skóla. Ef ég sel einhverri útgerð mitt bréf er það bara minn höfuðverkur en ég myndi tæplega nöldra upp frá því.

Rétt er að taka fram að um hugmynd er að ræða, af sama tagi og rædd er á heimspekifundum.

Ég sjálfur trúi því að betra sé að leysa kvótamálin á aðra vegu sem ég útskýri síðar. Umfram allt, hef ég reynslu af því á breiðum vettvangi að hugmyndir, hve fáránlegar sem þær hljóma, geta af sér umræður og nýjar hugmyndir. Opinn hugur í samræðuhefð velur að lokum beztu hugmyndina, þessa einföldu sem virkar bezt, fyrir einhvern.

Frysting verðtryggingar. Það er óþarfi að afnema verðtryggingu, við frystum hana. Á einni nóttu má læsa formúlunni sem reiknar út vísitöluna sem verðtrygging er hengd við. Hún er fryst frá einhverjum degi. Það getur verið 1. maí 2013 eða 1. október 2008. Aftur má gefa útskriftarnemum í tölvunarfræði og stærðfræði færi á að spreyta sig á einföldun þessa dæmis. Ég gæti það sjálfur enda er um einfaldan útreikning að ræða. Embættiskerfið og margir hagfræðingar stjórnmála hafa hins vegar flækt dæmið svo mjög að best er að spila með. Því hver vill rugga bátnum?

Lýðveldisbáturinn er hvort eð er í svo miklum veltingi að varla er á bætandi. Þess vegna veit ég að Þjóðveldið rís, því ég veit að ekki þarf að fella lýðveldi sem er að að hruni komið innan frá.

Síðan hefur mikil umræða farið fram á landinu og sýnist sitt hverjum. Grunnur þeirrar gömlu er hálftíma lesning, er byggð á stjórnlögum sem Danir gáfu og eru barn síns tíma. Ekki fannst mér viturlegt að slást í hóp mér færari og viturri manna.

Þó var ekki hjá því komist. Sú umræðuskata sem fram fór árið 2012 um Stjórnlagaráð og síðar Stjórnlaganefnd hófst árið 2009 að undirlagi þáverandi óstjórnar.

Kosninga farsinn sem fram fór haustið 2012, kosningareglur sem enginn gat skilið, vélar til talningar sem enginn vissi hvernig voru forritaðar, dómur Hæstaréttar gegn kosningunum og algjör skortur á almennri umræðu innan samfálagsins.

Hér má skjóta inn að Hæstiréttur var snöggur að ógilda þær kosningar á grundvelli einnar kæru. Alþingiskosningar Lýðveldisins vorið 2013 hafa fimm til fimmtán kærur, óafgreiddar. Hver ræður og hverra hagsmuna er gætt?

Stóra spurningin í mínum huga var frá upphafi þessi: Ef þjóðin semur ekki stjórnarskrá, hver gerir það þá? Sérstaklega ef hún er matreidd ofan í þjóðina og markaðssett á grundvelli fimm atriða, hvað er þá verið að selja undir borðið?

Langt mál er að rekja þessa hluti nánar. Ég hef frá upphafi ræðu minnar um Endurreist Þjóðveldi lofað því að draga kjarna þess saman í stjórnarskrár drög sem leggja mætti fram til umræðu. Vil ég því draga fram tvo punkta:

1. Í engu vil ég leggja þessi drög fram sem niðurnjörvaðar skoðanir heldur sem tillögur að umræðu.
2. Ef hinn almenni maður fær ekki að tjá sig um stjórnarsáttmála þjóðar við ríkiskerfi, hver stjórnar þá lýðræðinu?

Með þessum drögum: „stjornarskra-thjodveldis.pdf“ líkur umfjöllun minni um beint lýðræði og þá sögu sem þjóð okkar á en of margir hafa gleymt, að mínu mati.

Ég hvet lesendur mína til að prenta drögin út og dreifa þeim sem víðast. Þannig skapast samræða þjóðar.

Sem fyrr segir, eftir þrettán mánaða baráttu fyrir þessari umræðu neyðist ég til að snúa mér að öðru.  Fáeinar greinar sem ég ritaði áður á gudjonelias.blog.is eiga eftir að rata inn á vefinn. Það mun því líta út fyrir að ég sé ekki hættur að skrifa um þetta efni en ég er hættur að skrifa nýtt efni.

En ef þú í leyni hugsar stundum á þá leið að ekkert nýtt sé að gerast í lífi þínu, að þú sért í sömu sporum, að tækifærin séu ekki að koma til þín, þá veistu þetta ekki í raun.

Ástæðan er einföld – eins og allt í Ferlinu.

Þú trúir enn að þú eigir að lifa lífinu eins og þú hefur alltaf gert. Þú trúir enn þeim hugmyndum sem aðrir hafa þróað handa þér. Það geta verið hugmyndir frá samfélaginu, fjölmiðlum, félagsnetinu, fjölskyldunni eða þínum eigin skoðunum.

Þannig erum við föst í hjólfari hugans af gömlum vana og án þess að sjá farið. Við sjáum ekki hugmyndirnar sem við höfum innbyrt og gert að múrsteinum sem ramma okkur inni. Því hjólfar hugans er einmitt þær hugmynda-brautir sem hugurinn starfar eftir – sem móta eitthvað sem nefnt er egó.

Egó er þannig uppskrift, og ekki ein heldur margar. Uppskriftin að Foreldri, uppskriftin að Vinur, uppskriftin að Starfsmaður, uppskriftin að Kynvera, uppskriftin „Að versla“.

Samtíminn er ekki kominn á þann stað enn að sjá skýran mun á hugarkerfi – eða egó – og sjálfi. Þó flestir viti að munur sé á þessu tvennu þá hafa vísindin ekki viðurkennt það enn og þess vegna er því ekki haldið að okkur.

Ferlið kennir að flest vanlíðan stafar af því að hafa ómeðvitað keypt þá skynvillu að egóin séum við sjálf og þannig ýtt sjálfinu til hliðar. Sjálfið er hið raunverulega *þú* en þú sérð það ekki fyrir hugmyndakerfum egósins.

Ef líf þitt er staðnað þá er það vegna þess að þú hangir í uppskriftum hugans og trúir að þær séu þú. Eina leiðin út er sú að henda þessum uppskriftum einni af annarri í hvert sinn sem þær koma upp.

Þetta er gert með einni hugsun: „Hvernig get ég hugsað þetta öðruvísi?“ Það er ekki gert á einum degi, heldur með hugarfarsbreytingu sem tekur tíma, í ferli hins jákvæða vilja.

Ennfremur var ég svo lánsamur að mér var kennt af fullorðna fólkinu að bera virðingu fyrir fólki sem er öðruvísi en ég sjálfur.

Þegar ég var drengur fannst mér þó óþægilegt að til væru drengir sem þættu aðrir drengir sætir. Mér fannst sjálfum gaman að horfa á stelpur, og fannst sumar þeirra sætar. Mér fannst óþægilegt að þurfa að ímynda mér hvort hinsegin strákar yrðu skotnir í strákum.

Þegar ég varð fullorðinn fékk ég mörg tækifæri til að vinna úr þessu. Eitt sinn ræddi ég þetta við sálfræðing sem leiddi mér fyrir sjónir ýmsar niðurstöður úr rannsóknum á þessu fyrirbæri. Meðal annars að sumar rannsóknir sýna að það séu gen sem ráða þessu að miklu leyti. Ennfremur að það sé gagnkynhneigðum eðlilegt að skilja ekki samkynhneigða og öfugt.

Þótti mér viss léttir að komast að því að fordómar í sál minni voru eðlilegir og það auðveldaði mér að beita vilja mínum til að afgreiða fordómana. Fleira kom þó til sem auðveldaði mér að læra virðingu fyrir hinsegin fólki.

Þegar ég var tvítugur kom vinur minn úr felum. Við höfðum þekkst helminginn af ævi okkar og áttum – og eigum – margt sameiginlegt. Báðir erum við listhneigðir og skapandi í okkur og báðir höfum við gaman af að skeggræða ýmsar hliðar tilverunnar. Þegar hann kom úr felum var ég með þeim fyrstu í okkar gamla vinaneti sem fékk þessa vitneskju beint hjá honum sjálfum.

Það vildi þannig til að við unnum saman á þessu tímabili og mér brá þó nokkuð. Mest brá mér yfir að mér brá! Því ég var alinn upp við fordómaleysi og umburðarlyndi í þessa átt, svo mér brá yfir að sýn mín á gamlan vin breyttist á svipstundu.

Þrem dögum síðar skammaðist ég mín fyrir að hafa látið þrjá daga líða án þess að ræða þetta – eins og hann sjálfur – beint við hann sjálfan. Svo ég kom út úr fordómaskápnum og ræddi beint við hann. Vinátta okkar styrktist og heilaðist á svipstundu.

Vikurnar sem í hönd fóru voru skemmtilegar og hafði ég frábært tækifæri til að kynnast með augum góðs vinar þeim reynsluheimi sem hann lifði án þess að þurfa að efast um sjálfan mig eða hvernig lífið snérist.

Löngu síðar bast ég vináttuböndum við góðan vin fyrrum sambýliskonu minnar. Við gerðum allt sem strákar gera saman. Spjölluðum um allt milli himins og jarðar, duttum í það saman, og urðum góðir vinir. Nema þegar við skruppum í bæinn að fá okkur í glas horfði ég á stelpurnar og hann á eitthvað annað, og það mátti ræða það.

Mér fannst oft skrýtiðþegar ég stóð hann að því að glápa á sætan strák. Hann tók eftir að mér fannst það óþægilegt og hann reyndi að hlífa mér við þessu. Virðing er til báðum megin við línuna.

Báðir þessir ágætu menn opnuðu fyrir mér sýn á heim sem er til, á að vera til, má vera til, og verður alltaf til. Að reyna að bæla þennan heim, afneita honum, eða beita hann ofbeldilýsir best þeim sem ofbeldinu beitir.

Þegar ég var drengur í sveitinni tók ég eftir einu sem hér á samleið. Á bænum voru tólf kýr og reglulega varð einhver þeirra yxna. Þá þurfti að kalla til sæðingamann en í þrjá daga var kýrin kynóð og riðlaðist eins og naut á sumum kúm og leyfði öðrum kúm að riðlast á sér.

Tíðahringur kúa er sá sami og kvenna svo ég fékk að fylgjast með þessu tólf til sextán sinnum á ári eftir atvikum.

Innan tveggja ára tók ég eftir að tvær kýr voru áberandi að riðlast á yxna kúm. Það var ljóst að tvær kýr í hópnum voru lesbíur. Ekki að þær vildu láta aðrar kýr riðlast á sér, heldur breyttust þær í hálfgerða tudda í hvert sinn sem kú var yxna nærri þeim.

Á bænum voru á annað hundrað fjár og er fengitíminn miðsvetrar hjá þeim. Hið sama var uppi á tengingnum í fjárhópnum. Þegar kindur voru blæsma sást að 12 til 18 prósent af hópnum var tví- eða samkynhneigður. Auk þess riðluðust mörkin á egglos-tíma.  Þar sem ég hunda og þjálfa leitarhunda og verð ég reglulega vitni að hegðun tíka á lóðaríi. Ég á eina tvíkynhneigða tík og hef áður átt!

Kindur, Kýr og hundar eru spendýr, rétt eins og við. Náttúran hefur húmor.

Fyrir hálfu ári síðan var ég í tímabili trúarefa. Ég hafði skrifað bók um Guðstrú og ég efaðist um margt. Ég efaðist ekki um innihaldið en ég efaðist um hvort ég ætti að standa með því, eða hvort ég þyrði því. Ég var sáttur við bókina sjálfa en ekki viss hvort ég vildi leyfa öðru fólki aðgang að henni. Ég var í djúpum efa með þetta og hafði verið í fáeina mánuði.

Ég heimsótti að lokum einn elsta vin fjölskyldu minnar. Mann sem ég hef þekkt síðan ég var tíu ára gamall. Ég vissi að hann myndi gefa mér þau svör sem ég þurfti og ég vissi jafnframt að ég myndi ekki þurfa að segja honum hvaða svara ég leitaði. Það er sama hvoru kyninu við löðumst að í prívatlífinu, við höfum öll kynnst manneskju sem við berum því sem næst takmarkalausa virðingu fyrir.

Ég fékk öll svör sem ég þurfti. Ég fékk líka að vita að ég hafði sært hann og sambýlismann hans pínupons því ég hafði lítið komið í heimsókn síðustu árin. Mér brá, því ég skildi að þeir misskildu þögn mína. Stundum þegar þú lítur upp til fólks þá ertu feimin(n) við að láta sjá þig. Sumt fólk er bara stærra en þú, að þér finnst. Hverjum kemur við hverjum þau falla fyrir í einkalífinu?

Að þessu sögðu verð ég að viðurkenna að ég ætti erfitt með ástkonu sem væri tvíkynhneigð. Ég hef verið í þeim sporum og það var óþægilegt. Ég ber virðingu fyrir því fólki rétt eins og öðrum, á slíka vini, en samt. Hvers vegna? Vegna míns veikleika, – sem heitir óöryggi – það er allt og sumt.

En til þess er óöryggi, að viðurkenna það svo hægt sé að vinna úr því.

Að lokum verð ég að láta eitt koma fram. Guð skapaði mannfólkið, rétt eins og spendýrin, til að vera eins og blóm í litríkum garði. Sá guðsmaður sem predíkar gegn litadýrð ætti að leita lifandi Guðs í stað þess að lesa um hann í bók.

Eftirskrift.

• Litadýrðarmyndir
• Rómverjabréfið 1:20, (en): „Því að hið ósýnilega eðli hans, bæði hans eilífi kraftur og guðdómleiki, er sýnilegt frá sköpun heimsins, með því að það verður skilið af verkum hans. Mennirnir eru því án afsökunar.“

Við þolum ekki þegar aðrir binda okkur á klafa og þrengja að okkur. Við þolum ekki þegar við erum blekkt til að veita málstað brautargengi í  stjórnmálum og vera lítilsvirt með sviknum loforðum. Við trúum öll á frelsi og heiður.

Lífið er samt flókið – ekki lífið sjálft – heldur líf í nútíma samfélagi. Við höfum skyldum að gegna. Við þurfum að sinna okkar störfum. Við þurfum að standa okkar pligt og sinna fjölda verka sem af okkur er vænst.

Kannastu við hve sárt það er fyrir barnið þitt ef þú hefur ekki efni á að skrá það í íþrótta æfingar eða önnur utanskóla félagsstörf? Hvað þá ef ekki er hægt að kaupa móðins íþróttagalla.

Pressan úr öllum áttum er gríðarleg. Pressan á konur á stórum starfsstöðvum er að eyða stórfé í réttu fötin til að falla í hópinn. Geturðu ímyndað þér pressuna á karlinn, ef félagarnir eiga jeppa og fara á rjúpu á haustin? Hann hefur kannski engan áhuga á rjúpu.  Tekur samt lán fyrir jeppa og fær sér byssuleyfi.

Við erum félagsdýr og við látum undan jafningjaþrýstingi samfélagsins, hvort sem okkur finnst það sanngjarnt eða ekki. Hvort það er vegna barnanna okkar, til að auðvelda starfsframann eða einfalda félagslífið, þá tökum við þátt. Mikil spenna hlýst af og þrengir að frelsi. Sumt ófrelsi kjósum við.

Oft er talað um fangelsi hugans í sálfræði. Þegar hugurinn er fastur í hjólfari. Reynslan í Ferlinu er að nær væri að segja fangelsi hjartans, því oft eru tilfinningar og tilfinningaviðbrögð föst í okkur og heftandi. Flestir kannast við að hafa reiðst vini eða maka vegna einhvers sem í raun kveikti gamlar óuppgerðar – jafnvel duldar – tilfinningaminningar.

Fangelsi hjartans er rammgert því við erum óvön að varpa spegli á eigin tilfinningar og spyrja réttu spurninganna. Eins er með hjólfar hugans. Í Ferlinu er ekki til fangelsi hugans, því hugurinn er á sífelldri hreyfingu og auðvelt er að kenna honum nýjar, ferskari, hugsanir. Oft festum við þó hugarfar í vissu hjólfari, og stundum kyrfilega í holu. Allir út að ýta!

Hjólfar hugans merkir einmitt þetta: Við erum sjálf hjólfarið. Til að koma huganum upp úr festu þarf oft að ýta við honum.

Oft hikar fólk við að rísa upp til betra lífs og viðheldur þægindahring. Ég hef varla tölu á fólki sem rætt hefur við mig um Ferlið, sér hvaða hugsanir geta ýtt sér af stað úr vanlíðan til andlegs frelsis – en þorir ekki upp úr hjólfari vanans. Þess vegna segir sálfræðin „fangelsi hugans“.

Til að vilja breytast – og verða kraftmikil, skapandi, lífsglöð og frjáls sál – þarftu að vilja upp úr hjólfari hugans og þora að brjóta fangelsi hjartans.