Það er ekki öllum gefið að taka eftir hvað bærist innra með vinum sínum enda höfum við öll grímur. Á þessum árum var aðalstarf mitt að kenna vefsíðugerð og forritun.

Ég kunni því vel að fela hvað bærðist hið innra og sinna þeim hlutverkum sem við var búist. Við kunnum þetta auðvitað öll og líklega þú betur en ég.

Vinafólk og kunningjar hafa oft sagt mér að ég hafi óvenju opinskátt viðmót og auðvelt sé að lesa í hvernig mér líði dags daglega. Sitt sýnist hverjum, kannski sá fólk í vinnu og víðar að ég var á barmi taugaáfalls, kannski ekki.

Það sem mér fannst á þessum tíma áhugavert var hversu fáir Íslendingar – í það minnsta svo ég vissi til – væru meðvitaðir um gildi samtalsmeðferðar hjá sálfræðingi. Mér var þetta vor ráðlagt að leita mér aðstoðar fagmanns og finna mér samtalsmeðferð og ég fór eftir þeim ráðum. Margir í mínu tengslaneti hafa síðar farið samskonar leið.

Öll sem eitt segjum við „þetta er hið besta sem ég hef gert fyrir mig“.

Hér verður ekki lagt mat á hvort fólk eigi almennt að tala við sálfræðing, né heldur hvort það sé hið besta sem þú getur fyrir sjálfa(n) þig gert. Hitt er óumrætt, að sá tími sem manneskja leitar inn í eigin dulheima og skilur þær hvatir sem þar búa, því betra vald fær hún yfir eigin tilveru og farvegi lífshamingju. Slík vinna með fagmanni er hins vegar fokdýr og ekki á allra færi. Ég var svo lánsamur árin 2001 til 2003 að geta leyft mér þann munað.

Nú voru æskuár mín enginn dans á rósum. Eitt sinn var unglingsárum mínum lýst af fagmanni sem „uppskrift að sálfræðilegu stórslysi“ ég hélt  að hann væri að grínast en eftir því sem þekking mín hefur aukist og dýpkast læðist að mér sá grunur að honum hafi verið alvara. Myndi það skýra hvernig framangreind ár voru farvegur slæmra kvíðakasta.

Nú er taugaáfall ekki til samkvæmt læknisfræðilegri skilgreiningu en það er til í málfari götunnar. Hálfu öðru ári eftir að ég hóf að sækja til fagmanns um aðstoð við vanlíðan fékk ég fyrsta kvíðakastið. Kvíðaköst eru ekkert grín og lýsa sér á mismunandi veg hjá fólki. Karlmenn upplifa þau oft sem aðkenningu að hjartsláttartruflunum og skelfast við tilhugsun um yfirvofandi hjartaáfall, það er þó aðeins ein birting þessa ástands.

Hver svo sem birtingin er á kvíðaköstum eru þau jafnan skelfileg, svo sem nafnið ætti að benda til. Eitt af því sem mörgum kann að koma á óvart, sem ekki þekkja til þessarar reynslu, er að þau eru eins og toppur á borgarísjaka. Þú sérð bara 20% því restin er undir yfiborðinu. Oft er margra ára aðdragandi að tímabili kvíðakasta. Oft eru þeir sem upplifa þau vanir að lifa við stöðugan kvíða og þekkja ekki mörkin.

Haustið sem ég fékk fyrsta ofsalega kvíðakastið komu þau í fyrstu aðeins tvisvar í viku. Vorið eftir voru þau farin að koma daglega og rúmu ári síðar datt það aftur niður í tvisvar í viku. Satt best að segja var ég orðinn vonlítill tveim árum síðar hvort þeim myndi nokkru sinni linna. Í dag finnst mér það skondin minning.

Það eru til tvær leiðir til að lækna kvíðaköst. Sú fyrri er farvegur í samtalsmeðferð hjá fagmanni. Hin er í Ferli hins jákvæða vilja. Ég geri mér ljóst hversu stór þessi fullyrðing er, enda útlærður í kvíða

Orð mín sem betur fer afar stutt tekur til þess að ég ætlaði aldrei að skrifa hana. Hún fæddist nýlega sem hugmynd. Ég hef aldrei litið svo á að þetta efni sé inni á mínu áhugasviði. Auk þess sem mín bíða verkefni sem hug mínum hugnast betur.

En svo kom kvöldstund að efnið var albúið í huga mér og ég hristi það fram eins og það er.

Bókin er eingöngu skrifuð sem hljóðbók og eins og fyrri hljóðbækur mínar, má lesa frítt á útgáfu vef mínum not.is. Slóðin í bókina er media.not.is.

Við erum hætt að rýna í eigin hegðun og alin á að það sé tabú. Enginn má gagnrýna annan fyrir neitt og stutt í móðgunargirni hjá flestum. Rétt svo má gefa í skyn við einhvern að „eitthvað megi skoða nánar“ – en að segja viðkomandi að hann hagi sér eins og fávitier bannað.

Sársauki er algengur og þar kemur hugsanabjögunin skýrt fram. Við höfum til að mynda byggt upp menntakerfi sem gerir ráð fyrir vissu normi hjá öllum. Þeir sem eru utan við normið á einhvern hátt fá greiningu og ef lyfjastýring dugar ekki þarf sérúrræði. Orðið „úrræði“ er jafnvel orðið metafýsískt dulhyggju fyrirbæri.

Rétt eins og Guð er orðinn eign prestanna og fyrst þeir hafa brugðist, þá hefur Guð brugðist.

Heilu hjarðirnar af foreldrum eru komin inn í þann darraðardans að fela eigin fákunnáttu í barnauppeldi á bak við greiningar og gagnrýni á úrræði sem duga skammt. Engan má gagnrýna foreldrið hvernig það elur upp næstu kynslóð, því þá er troðið á hans eða hennar heilaga rétti.

Það er eins með fólk sem leitar í sjálfshjálparhópa, tólf spora samtök, sálfræði og geðlæknisúrræði. Fleiri úrræðategundir mætti nefna. Dugar að fullyrða að átta af hverjum tíu einstaklingum, fullorðnum, sem leitar sér aðstoðar eða leiða til að lækna eða hverfa frá sársauka, eru að leita sams konar leiða og fyrr er nefnt.

Nú er ekkert að því að leita einfaldra leiða til að heila sig frá sársauka. Það er jú sama hvaðan gott kemur.

Að flýja innri sársauka er þó eins og að flýja sjálfan sig. Þegar ég nota þetta orð á ég við þegar við hikum við þann sársauka að breyta egóinu og leggja það til hliðar. Flestir sem leita leiða til að lækna sig frá sársauka þora ekki, eða vilja ekki af þvermóðsku að leggja egóið sitt til hliðar.

„Skoðanir mínar eru réttar, viðhorf mín eru rétt, persóna mín er rétt“! Hugsanir af þessu tagi eru krabbamein hugans í nútímanum.

Okkur er uppálagt að sársauki sé óþægindi, við séum fín eins og við erum, og sársauka megi lækna með skyndilausnum. Að við sjálf séum gull og gersemi, óbreytanleg og hugsanir okkar eða skoðanir heilagar – svo fremi þær skaði engan.

Ferli hins jákvæða vilja virkar ekki í þessari hugsun. Þú getur eingöngu tileinkað þér Ferlið ef þú getur séð hvernig hugsanir þínar um sjálfa(n) þig eru þér skaðlegar. Hugsanir þínar og skoðanir eru jú bara skoðanir. Skoðanir smíða egó, en þú ert á bak við egóið. Sjálfið þitt er eilíft. Kletturinn sem egóið hvílir á og það er einmitt þetta sem Jesú gaf í skyn þegar hann varaði okkur við að byggja húsið á sandi.

Margir sem leita sálarhjálpar og sjálfsþroska eru á flótta frá sársauka, frá skilaboðum sársaukans. Sem er eins og að fara í fjallgöngu og halda að engar verði harðsperrur. Auðvitað mátt kaupa þér jeppa og keyra á fjallið, en það styrkir ekki skrokkinn þinn.

Ferlið kennir nálgun sem er mun skjótvirkari og árangursríkari, ekki óskyld fornvisku frumbyggja Ástralíu: Þú notar drauma þína og sársauka til að finna hvað er undir eigin yfirborði.

Um leið og þú veist hvað er í þínum sálardjúpum og samþykkir það, í stað þess að lækna eða fjarlægja, þá umbreytist það. Þú umbreytist með. Þannig breytist veikleiki þinn í styrk.

Sá sem þetta skrifar var í sömu sporum. Egóið hans var honum heilagt, skoðanir hans voru honum heilagar og trúin hans hafin yfir allan vafa. Þegar hann þorði að fleygja þessu á eldinn, fann hann hvað var á bak við, og fann kjarnorkustyrk í sjálfum sér. Honum er ekkert ómögulegt í dag og hann vill ekki fá gamla egóið til baka.

Hægt er að syrgja allt sem átt hefur og misst hefur. Jafnvel má ganga svo langt að syrgja skoðanir og tilfinningar sem við höfum kynnst.

Ekki nóg með það heldur þekkjum við þetta öll. Því hver einasta mannvera sem lifir og lifað hefur, þarf að læra að syrgja, rétt eins og að læra að elska.

Gott er að hafa í huga að sorgin er tvíeggjað sverð. Hún getur keyrt þig niður í algjöra hugar og hjartakvöl og haldið þér þar. Hún er svo máttug að hún getur haldið þér þar í mörg ár ef hún vill – en hún vill það ekki nema þú viljir það.

Hún getur einnig blásið þér byr undir vængi, veljir þú þann kost. Sá sem syrgir á því aðeins tvo valkosti.

Annar þeirra er sá að eyða miklum tíma í að hugsa um þann – eða það – sem sorgin snýst um. Hugsa um horfnar stundir eða hugsa um hvernig lífið er eftir að viðkomandi er á brott úr þinni tilveru. Þannig er horft á sársaukann sjálfan, sorgina sjálfa, svo hún staðnar og úldnar.

Hinn valkosturinn er að hugsa um það góða sem þið áttuð og hvernig það auðgaði líf þitt. Þú getur hugsað „ég er í sorg“ og viðurkennt þar með saknaðar og sársauka tilfinninguna. Nú virðist þetta tvennt vera sami hluturinn en svo er ekki.

Fyrrgreinda viðhorfið mun binda þig lengur í sorginni og þú munt dvelja lengur í eyðilandi söknuðar. Hin leiðin viðurkennir missinn, viðurkennir sorgina, og um leið viðurkennir heilunarferli sorgar. Þannig býrð þú sál þína fyrir umbreytingu og að taka við þeirri gjöf sem sorgin er.

Sorg er ein heljarstór viðurkenning á því að eitthvað hafi skipt sál þína máli.

Um leið er hún tengsli eða kúpling sem gefur þér rými til að skipta um gír eða fasa fyrir framtíðina. Hún minnir þig á að þú munt sjálfur einn daginn hverfa úr veröldinni og aðrir munu syrgja þig. Með þessu muntu læra að varðveita það góða sem þú áttir – góðu stundirnar og hvernig þær auðguðu líf þitt.

Þetta er vissulega hárfínn munur en þegar þú nærð tökum á honum er hann geysisterkur kraftur umbreytingar. Því með þessari nálgun er sorginni leyft að skilja eftir það góða úr minningunum, gera upp það sem þurfti að gera upp af hinum slæmu, og skilja eftir meðvitund um varanleika.

Varanleiki og styrkur þeirrar sálar sem átti eitthvað gott og þegar það hvarf skildi eftir eitthvað gott – því góðar minningar styrkja. Þegar þessi umbreyting sorgar gerist, þá umbreytist þú og styrkist. Þú munt varðveita og rækta hið góða í þínu fari og laða að þér það sem gott er.

Í hljóðbók minni „Jákvæða ferlið“ á sorg sinn kafla og einnig í hljóðbók minni „The Process of Positive Willpower.“ Í báðum bókum er gengið út frá sams konar nálgun og drepið er á hér.